science
Botany
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
क्लोरोफिल या रंगद्रव्यामध्ये कोणता धातू आढळतो?
Which metal present in the pigment chlorophyll?
पर्याय (Options):
A
लोह
B
तांबे
C
कोबाल्ट
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
मॅग्नेशियम
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर मॅग्नेशियम आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• रंगद्रव्य क्लोरोफिलमध्ये मॅग्नेशियम असते.
• क्लोरोफिल किंवा पानांचा हिरवा हा एक पॉर्फिरिन व्युत्पन्न आहे ज्यामध्ये मॅग्नेशियम (Mg) मध्यवर्ती अणू आहे आणि म्हणून तो धातूचा जटिल रंग आहे.
• हे निळ्या-हिरव्या क्लोरोफिल a आणि पिवळ्या-हिरव्या क्लोरोफिल b चे मिश्रण म्हणून वनस्पतींच्या सर्व हिरव्या भागांमध्ये क्लोरोप्लास्टमध्ये असते आणि प्रकाशसंश्लेषणासाठी उत्प्रेरक बनते.
• क्लोरोफिल हे पोर्फिरन्स आहेत, ज्यांच्या रेणूंमध्ये मॅग्नेशियमवर आधारित चार-लिंक्ड हेटरोसायक्लिक गटांची सपाट रिंग असते.
• क्लोरोफिल हे हिरवे प्रकाशसंश्लेषक रंगद्रव्य आहे जे वनस्पती, एकपेशीय वनस्पती आणि सायनोबॅक्टेरियामध्ये आढळते.
• क्लोरोफिल मुख्यतः निळ्या रंगात शोषून घेते आणि काही प्रमाणात इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक स्पेक्ट्रमचे लाल भाग, म्हणून त्याचा तीव्र हिरवा रंग.
• हे रंगद्रव्य प्रकाश संश्लेषणामध्ये सामील आहे, ज्या प्रक्रियेद्वारे प्रकाश ऊर्जा रासायनिक उर्जेमध्ये रूपांतरित होते.