science
Human body
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
मानवी रक्त कशाच्या अस्तित्वामुळे लाल रंगाचे आहे?
Human blood is red in colour because of the presence of:
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
लाल रक्त पेशींमधील हिमोग्लोबिन
B
प्लाझ्मामधील हिमोग्लोबिन
C
RBCमध्ये हिमोसायनीनची उपस्थिती
D
हिमोसिडेरिन प्लाझ्मा
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आहे लाल रक्त पेशींमधील हिमोग्लोबिन.
• मानवी रक्त हिमोग्लोबिन प्रथिनामुळे लाल रंगाचे आहे, ज्यामध्ये हेम नावाचे लाल-रंगाचे संयुग असते, जे रक्तामधून ऑक्सिजन वहनासाठी महत्वाचे आहे.
• हेममध्ये एक लोहाचा अणू असतो जो ऑक्सिजनला बांधून ठेवतो, हाच रेणू फुफ्फुसातून शरीरातील इतर भागात ऑक्सिजनची वाहतूक करतो.
• लाल रक्तपेशी (RBC) किंवा लोहितपेशी या रक्त पेशींचा सर्वसामान्य प्रकार आहे आणि अभिसरण संस्थेद्वारे रक्तप्रवाहातून शरीरातील ऊतींना ऑक्सिजन (O2) पोचवण्याचे पृष्ठवंशीय प्राण्यांमधील प्रमुख माध्यम आहे.
• पेशी अस्थिमज्जामध्ये विकसित होतात आणि बृहतभक्षीद्वारे त्यांच्या घटकांचा पुनर्वापर होण्यापूर्वी शरीरात सुमारे 100 ते 120 दिवस अभिसरण करतात.
• लाल रक्तपेशी या अंडाकृती आणि लवचिक उभय अंतर्वक्र डिस्क आहेत.
• हिमोग्लोबिन विकार (हिमोग्लोबिनविकृति म्हणूनही ओळखले जाते) ह्या दुर्मिळ रक्ताच्या अवस्था आहेत ज्या एखाद्या व्यक्तीच्या हिमोग्लोबिनवर परिणाम करतात, जे ऑक्सिजन वहन करणाऱ्या रक्तातील प्रथिने असते.
• सिकल सेल रोगात एखाद्या व्यक्तीच्या लाल रक्तपेशींवर परिणाम करणाऱ्या संबंधित विकारांच्या समूहाचा समावेश होतो.
• सिकलसेल रोगाने, एखाद्या व्यक्तीच्या लाल रक्तपेशी कठोर, चिकट आणि सिकल-आकाराच्या होऊ शकतात.
• ऑक्टोपस आणि हॉर्स-शू खेकड्याचे रक्त निळे असते.
• हे असे आहे कारण त्यांच्या रक्तात ऑक्सिजनची वाहतूक करणारी प्रथिने हिमोसायनीन प्रत्यक्षात निळी असतात.