science
General Science
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
सोडियमसह अल्कोहोलच्या अभिक्रियेमुळे खालीलपैकी कोणता वायू उत्सर्जित होतो?
Alcohols react with sodium leading to the evolution of which of the following gases?
पर्याय (Options):
A
कार्बन डायऑक्साइड
B
वायूंचे उत्सर्जन होत नाही
C
ऑक्सिजन
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
हायड्रोजन
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर हायड्रोजन आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• इथेनॉल हे रासायनिक सूत्र C_(2)H_(5)OH असलेले अल्कोहोल आहे.
• अल्कोहोलची सोडियम धातूंसोबत अभिक्रिया होऊन हायड्रोजन वायू आणि सोडियम अल्कोक्साइड तयार होते, जे दोन्ही मुक्त होतात.
• इथेनॉल आणि सोडियम धातूपासून सोडियम एथॉक्साइड तयार करण्याच्या प्रक्रियेत, हायड्रोजन वायू तयार होतो.
• 2 C2H5OH + 2 Na → 2 C2H5ONa + H_(2)
• परिणामी, इथेनॉल आणि सोडियमच्या अभिक्रियेतून हायड्रोजन हा वायू तयार होतो.
पूरक माहिती:
• सेंद्रिय रेणूंच्या मिश्रणात इथेनॉल उपस्थित आहे की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी, इथेनॉल आणि मिठाची अभिक्रिया एक पुष्टीकरण चाचणी म्हणून वापरली जाते.
• या चाचणीत, कथितरित्या अल्कोहोलिक सेंद्रिय रेणूंना थोडे मीठ दिले जाते.
• जर द्रवामध्ये सोडियम धातू मिसळल्याने बुडबुडे किंवा जलद वाढणारे बुडबुडे तयार झाले, जे हायड्रोजन वायूचे उत्सर्जन दर्शवतात, तर अज्ञात नमुना इथेनॉल असल्याचे निश्चित होते.
• जर सोडियम धातू मिसळल्यावर द्रवामध्ये बुडबुडे तयार झाले नाहीत, तर तो नमुना अल्कोहोल नाही.
• ही चाचणी केवळ एक प्राथमिक चाचणी आहे; इथेनॉलची उपस्थिती निश्चित करण्यासाठी इतर चाचण्या आवश्यक आहेत.