science
Pressure
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
जेव्हा एक बूच आणि एक खिळा पाण्याने भरलेल्या चंचुपात्रात ठेवले जाते, तेव्हा बूच तरंगते आणि खिळा बुडतो. यामागे काय कारण आहे?
When a cork and a nail are kept in a beaker filled with water, the cork floats while the nail sinks. What is the reason behind this?
पर्याय (Options):
A
बूचाचे वस्तुमान लोखंडी खिळ्याच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.
C
लोखंडी खिळ्याचे वस्तुमान बूचाच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.
D
बूचाची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• पदार्थाची घनता प्रति एकक आकारमान वस्तुमान म्हणून परिभाषित केली जाते.
• त्याचे S.I. एकक किलो/मी^(3) आहे.
• घनता = वस्तुमान / आकारमान.
• अंशतः किंवा पूर्णतः बुडलेली वस्तू तिच्या वरच्या पृष्ठभागापेक्षा तिच्या खालच्या पृष्ठभागावर जास्त दाब अनुभवते. यामुळे परिणामी बल वरच्या दिशेने होते. या बलाला उत्प्रणोद असे म्हणतात.
• उत्प्रणोद = वस्तूचे वजन कमी होणे = हवेतील वजन - द्रवाचे वजन.
सूचना:
• कॉर्कची घनता पाण्यापेक्षा कमी असते.
• अशा प्रकारे, कॉर्कवरील पाण्याचा उत्प्रणोद कॉर्कच्या वजनापेक्षा जास्त असतो. त्यामुळे ते तरंगते.
• दुसरीकडे, लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्यापेक्षा जास्त असते आणि लोखंडी खिळ्यावरील पाण्याचा उत्प्रणोद लोखंडी खिळ्याच्या वजनापेक्षा कमी असतो. त्यामुळे तेे बुडते