योग्य उत्तर **I आणि III** (पर्याय 3) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर I आणि III हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • शहरी आपत्तीच्या जोखमीच्या बाबतीत मेगासिटींनी बरेच लक्ष वेधले आहे. • आपत्ती आणि जोखीम असलेल्या मुलांमधील परस्परसंवादाच्या भूभागाचे मॅपिंग, बाल रक्षा भारत (जगभरात सेव्ह द चिल्ड्रन म्हणून ओळखले जाते), एक अहवाल लॉन्च केला - बाल-केंद्रित मानवतावादी प्रतिसाद, भारतातील शहरी सेटिंग्जसाठी नियोजन आणि कृती, 22 एप्रिल या दिवशी जागतिक वसुंधरा दिन साजरा केला जातो. • विविध लोकसंख्याशास्त्रीय, भौगोलिक-हवामान, सामाजिक-आर्थिक संदर्भांमध्ये मुलांवर परिणाम करणाऱ्या जोखीम आणि प्रतिसादांमधील समानता आणि भिन्नता यावर आधारित, दिल्ली, कोलकाता, हैदराबाद, पाटणा आणि पुणे या 5 शहरांमधून निष्कर्ष काढण्यात आले आहेत. • या अभ्यासातून समोर आलेल्या प्रमुख चिंतेपैकी एक म्हणजे पाणी साचणे आणि स्थानिक पूर येणे, जे शहरी पूर म्हणून मथळे बनवत नाही, परंतु ही कमी-तीव्रतेची घटना असूनही ती घटनांच्या उच्च वारंवारतेमुळे कालांतराने महत्त्वपूर्ण प्रभाव निर्माण करते. . **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (II आणि III)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (फक्त II)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (I आणि III)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (फक्त I)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: I आणि III = पर्याय (3).