Current Affairs
Science and Technology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
___________ येथे आशियातील सर्वात मोठ्या संपीडीत जैववायू (CBG) प्रकल्पाचे उद्घाटन करण्यात आले आहे.
Asia's largest Compressed Bio Gas (CBG) plant was inaugurated in ___________.
पर्याय (Options):
A
पश्चिम बंगालमधील जलपाईगुडी
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
पंजाबमधील संगरूर
C
केरळमधील कोल्लम
D
तमिळनाडूतील कडलूर
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पंजाबमधील संगरूर हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी पंजाबमध्ये आशियातील सर्वात मोठ्या संपीडीत जैववायू (CBG) प्रकल्पाचे उद्घाटन केले आहे.
• संपीडीत जैववायू प्रकल्प, ही शेतकरी आणि पर्यावरणासाठी एक लाभदायक परिस्थिती गाठण्यासाठीची एक मोठी झेप आहे.
• संगरूर प्रकल्प, 40,000-45,000 एकर शेतातील पाचट जाळणे कमी करेल, ज्यामुळे वार्षिक 150,000 टन CO_(2) उत्सर्जन कमी होईल.
• संगरूर संपीडीत जैववायू प्रकल्प, 390 लोकांना प्रत्यक्ष रोजगार आणि 585 लोकांना अप्रत्यक्ष रोजगार प्रदान करेल.
पूरक माहिती:
• जैववायूमध्ये कार्बन डायऑक्साइड, मिथेन आणि हायड्रोजन यांचा समावेश होतो.
• जैववायू हे जैवभार कचरा, नगरपालिकेचा कचरा, वनस्पतींचे अवशेष इत्यादी सेंद्रिय पदार्थांच्या विनॉक्सी विघटनाने तयार होणारे वायूंचे मिश्रण आहे.
• त्यात प्रामुख्याने मिथेन, कार्बन डायऑक्साइड, हायड्रोजन आणि थोड्या प्रमाणात हायड्रोजन सल्फाइड आणि आर्द्रता असते.
• भारत सरकार जैववायू उत्पादनासाठी गॅल्वनाइजिंग सेंद्रिय जैव-कृषी संसाधन धन किंवा गोबर-धन योजना राबवत आहे.
• संपीडीत जैववायू त्याच्या रचना आणि उर्जा क्षमतेमध्ये व्यावसायिकरित्या उपलब्ध नैसर्गिक वायूसारखेच असतात.
• परवडणाऱ्या वाहतुकीच्या दिशेने शाश्वत पर्याय (SATAT) हा भारत सरकारचा एक प्रयत्न आहे, ज्याचा उद्देश देशात संपीडीत जैववायू वाढवणे हा आहे.