Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणत्या संविधानिक सुधारणा अधिनियमाद्वारे भारतीय संविधानात मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आला?
Fundamental Duties were included in the Constitution of India through which of the following Constitutional Amendment Acts?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
42वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम
B
52वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम
C
48वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम
D
44वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर पर्याय 1) आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 1976 च्या 42वा संविधानिक सुधारणा अधिनियमद्वारे भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आला.
• स्वर्णसिंह समितीच्या शिफारशींनुसार हे करण्यात आले.
• 1976 मध्ये भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांची भर घालून केलेल्या व्यापक बदलांमुळे या सुधारणेला 'लघु संविधान' असे संबोधले जाते.
• तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या नेतृत्वाखालील तत्कालीन सरकारने अनुच्छेद 51A अन्वये राज्यघटनेच्या भाग IVA मध्ये भारतीय नागरिकांच्या मूलभूत कर्तव्यांची तरतूद करणारे 42वा संविधानिक सुधारणा आणले.
पूरक माहिती:
• 52वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम: 1985 च्या 52वा संविधानिक सुधारणा अधिनियमात ज्या पक्षांवर निवडून आले त्या पक्षांतून पक्षांतर केलेले संसद व राज्य विधिमंडळाचे सदस्य अपात्र ठरविण्याची तरतूद होती (पक्षांतरविरोधी कायदा).
• 44वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम: नागरी स्वातंत्र्याचे रक्षण करण्यासाठी आणि लोकशाहीच्या बदलत्या गरजेनुसार सुधारणा करण्यासाठी 1978 मध्ये 44वा संविधानिक सुधारणा अधिनियम करण्यात आला.