MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणता घटनादुरुस्ती अधिनियम 'लघु - राज्यघटना' म्हणून प्रसिद्ध आहे?

Which of the following Constitutional Amendment Act is popularly known as 'Mini-Constitution'?

पर्याय (Options):
A

92वा घटनादुरुस्ती अधिनियम

B

42वा घटनादुरुस्ती अधिनियम

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

44वा घटनादुरुस्ती अधिनियम

D

86वा घटनादुरुस्ती अधिनियम

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर : 42 वा घटनादुरुस्ती अधिनियम स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 42 वा घटनादुरुस्ती अधिनियम भारतीय संविधानात केलेल्या व्यापक बदलांमुळे ते 'लघु संविधान' म्हणून ओळखला जाते. • पारित केलेले वर्ष: भारतातील आणीबाणीच्या काळात (1975-1977) पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली 1976 मध्ये 42 वे संविधानिक सुधारणा अधिनियम संमत करण्यात आले. • प्रस्तावनेतील बदल: भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेत 'धर्मनिरपेक्ष', 'समाजवादी' आणि 'एकात्मता' या शब्दांचा समावेश करून त्यात बदल करण्यात आले. • केंद्रीकृत प्राधिकरण: कायद्यांच्या संविधानिक वैधतेवर निर्णय देण्याचे सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांचे अधिकार कमी करण्याचा प्रयत्न या सुधारणेत करण्यात आले. सरकारच्या इतर दोन शाखांवर - कार्यपालिका आणि न्यायपालिकेवर संसदेचे वर्चस्व अधोरेखित झाले. • मूलभूत कर्तव्ये: भारतीय नागरिकांच्या मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित भाग IV A- हे संविधानात एक नवीन अनुच्छेद जोडले. • राज्याच्या धोरणाच्या निर्देशक तत्त्वांमध्ये सुधारणा: आंतरराष्ट्रीय शांततापूर्ण आणि सौहार्दपूर्ण व्यवस्थेला चालना देण्यासाठी त्यात चार मार्गदर्शक तत्त्वे जोडली गेली. • पंतप्रधानांना अधिक अधिकार: पंतप्रधानांच्या सल्ल्यानेच राष्ट्रपती काम करू शकतात, असे पंतप्रधानांचे अधिकार बळकट करून भारत सरकारच्या कारभारात बदल घडवून आणले. • लोकसभा आणि विधानसभांचा वाढलेला कार्यकाळ: सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे लोकसभा आणि विधानसभेचा कार्यकाळ 5 वर्षांवरून 6 वर्षांपर्यंत वाढवले, मात्र नंतर 1978 मध्ये 44 व्या घटनादुरुस्तीमध्ये तो बदलण्यात आला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?