Current Affairs
Current Affairs
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
जर नागरिकाने फसवणूक करून नागरिकत्व मिळवले असेल, तर खालीलपैकी कोणत्या मार्गाने भारतीय नागरिकत्व रद्दबातल केले जाऊ शकते?
Indian citizenship can be revoked in which of the following ways if a citizen has acquired citizenship fraudulently?
पर्याय (Options):
A
राज्यक्षेत्रांचे विधिद्वारा संस्थापन
B
समाप्ती
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
वंचन
D
त्याग
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर **वंचन** (पर्याय 3) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर वंचन आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय नागरिकत्व प्रामुख्याने तीन प्रकारे गमावले जाऊ शकते: त्याग, समाप्ती आणि वंचित. फसव्या मार्गाने नागरिकत्व मिळवण्याच्या बाबतीत, ते वंचिततेच्या श्रेणीत येते.
• त्याग: हा नागरिकाने भारतीय नागरिकत्वाचा ऐच्छिक त्याग आहे. जेव्हा नागरिक दुसर्‍या देशाचे नागरिकत्व घेतो तेव्हा असे घडते.
• समाप्ती: जेव्हा भारतीय नागरिक स्वेच्छेने दुसर्‍या देशाचे नागरिकत्व घेतो, तेव्हा नागरिकत्व कायदा, 1955 नुसार भारतीय नागरिकत्व आपोआप संपुष्टात येते.
• वंचित : भारताच्या केंद्र सरकारला नागरिकत्व कायदा 1955 मध्ये नमूद केलेल्या विशिष्ट परिस्थितीत एखाद्या व्यक्तीचे/तिचे नागरिकत्व हिरावून घेण्याचा अधिकार आहे. नागरिकत्वाचे फसवे संपादन ही यापैकी एक परिस्थिती आहे. याचा अर्थ एखाद्या व्यक्तीने फसवणूक करून, खोटे प्रतिनिधित्व करून किंवा कोणतीही वस्तुस्थिती लपवून भारतीय नागरिकत्व मिळवले आहे असे आढळल्यास, त्यांचे नागरिकत्व रद्द केले जाऊ शकते.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (राज्यक्षेत्रांचे विधिद्वारा संस्थापन)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (समाप्ती)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (वंचन)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 4 (त्याग)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: वंचन = पर्याय (3).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
संकल्पना सूत्र: वंचन = पर्याय (3).
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (राज्यक्षेत्रांचे विधिद्वारा संस्थापन)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (समाप्ती)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (वंचन)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (त्याग)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.