भारतात नागरिकत्व अधिनियम कधी मंजूर झाला होता?

पर्याय (Options):

1955

अचूक उत्तर (Official Answer)

1958

1960

1956

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)

योग्य उत्तर **1955** (पर्याय 1) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर 1955 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • नागरिकत्व कायदा 1955 भारतीय नागरिकत्व संपादन आणि निश्चित करण्यासाठी नियम घालतो. • 1955 मध्ये लागू करण्यात आलेला, हा कायदा एकेकाळी भारताचे नागरिक असलेले पण आता दुसऱ्या देशाचे नागरिक असलेल्या लोकांना भारताच्या परदेशी नागरिक कार्डसाठी अर्ज करण्यास सक्षम करते. • नागरिकत्व कायदा, 1955 नुसार भारताचे नागरिकत्व तीन प्रकारे गमावले जाऊ शकते: त्याग, समाप्ती आणि वंचित. • भारतीय नागरिकत्व खालील प्रकारे मिळवता येते: • जन्माने नागरिकत्व • वंशानुसार नागरिकत्व • नोंदणीद्वारे नागरिकत्व • नैसर्गिकीकरणाद्वारे नागरिकत्व • एखाद्या प्रदेशाचा समावेश करून नागरिकत्व पूरक माहिती: • नागरिकत्व कायदा, 1955 मध्ये 1986, 1992, 2003, 2005, 2015 आणि 2019 या पाच वेळा सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. • 1986 च्या दुरुस्तीमध्ये असे नमूद केले आहे की भारताचे नागरिक होण्यासाठी, जन्माच्या वेळी पालकांपैकी एक भारतीय नागरिक असणे आवश्यक आहे. • 1992 च्या दुरुस्तीनुसार भारताबाहेर जन्मलेली व्यक्ती 26 जानेवारी 1950 रोजी किंवा त्यानंतर वंशानुसार भारताची नागरिक असेल, परंतु 10 डिसेंबर 1992 पूर्वी, जर त्याचे वडील जन्माच्या वेळी भारताचे नागरिक असतील तर. • 2003 च्या दुरुस्तीने "बेकायदेशीर स्थलांतरित" ही संकल्पना आणली आणि भारत सरकारला राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी (NRC) आयोजित करणे अनिवार्य केले. • परदेशातील वाढत्या भारतीय लोकसंख्येला सामावून घेण्यासाठी, सहस्राब्दीच्या शेवटी, संसदेने भारतीय मूळ व्यक्ती (PIO) आणि भारताचे परदेशी नागरिक (OCI) या संकल्पना मांडल्या. 2005 मध्ये केलेल्या दुरुस्तीद्वारे त्यांना काही मर्यादित नागरिकत्व अधिकार देण्यात आले. • 2015 च्या दुरुस्तीने 'भारतीय कार्डधारकाचे परदेशी नागरिक' ("OCC") ही संकल्पना मांडली ज्याने मूलत: OCIs आणि PIOs पुनर्स्थित आणि विलीन केले. दोन योजनांच्या विलीनीकरणामुळे PIO कार्डधारकांना OCIs ला भारताचा व्हिसा-मुक्त प्रवास, निवासाचे अधिकार आणि देशातील व्यवसाय आणि शैक्षणिक क्रियाकलापांमध्ये सहभाग यासारखे फायदे दिले गेले. • नागरिकत्व कायद्यातील 2019 च्या दुरुस्तीमुळे बिगर मुस्लिमांना भारताचे नागरिक बनणे सोपे होणार आहे. अफगाणिस्तान, बांगलादेश आणि पाकिस्तानमधील हिंदू, शीख, बौद्ध, जैन, पारशी आणि ख्रिश्चन जे धार्मिक छळातून सुटून 31 डिसेंबर 2014 पूर्वी भारतात आले आहेत, ते भारतीय नागरिकत्वासाठी पात्र असतील. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (1955)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (1958)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (1960)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (1956)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: 1955 = पर्याय (1).

The correct answer is **1955** (Option 1). **Comprehensive Derivation:** The correct answer is 1955. Explanation & Key Takeaways: • The Citizenship Act 1955 lays down rules for the acquisition and determination of Indian citizenship. • Enacted in 1955, this act also enables people who were once citizens of India but are now citizens of another country, among others, to apply for an Overseas Citizen of India Card. • As per Citizenship Act, 1955 one can lose the citizenship of India in three ways: Renunciation, Termination, and Deprivation. • Indian Citizenship can be acquired in the following ways: • Citizenship by birth • Citizenship by descent • Citizenship by registration • Citizenship by naturalization • Citizenship by incorporation of a territory Related Concepts: • The Citizenship Act, 1955 has been amended five times — 1986, 1992, 2003, 2005, 2015, and 2019. • The 1986 amendment stipulates that in order to be a citizen of India, one of the parents had to be an Indian citizen during the time of birth. • The 1992 amendment states a person born outside India shall be a citizen of India by descent, on or after January 26, 1950, but before December 10, 1992, if his father is a citizen of India at the time of his birth. • The 2003 amendment introduced the notion of “illegal immigrants” and also mandated the Government of India to conduct a National Register of Citizens (NRC). • To accommodate the growing overseas Indian population, at the turn of the millennium, the parliament introduced the concepts of Person of Indian Origin (PIO) and Overseas Citizen of India (OCI). They were granted certain limited citizenship rights through an amendment made in 2005. • The 2015 amendment introduced the concept of an ‘Overseas Citizen of India Cardholder’ (an “OCC”) that essentially replaced and merged OCIs and PIOs. The merging of the two schemes provided PIO cardholders the benefits extended to OCIs, such as visa-free travel to India, rights of residency, and participation in business and educational activities in the country. • The 2019 amendment to the Citizenship Act will make it easier for non-Muslims to become citizens of India. Hindus, Sikhs, Buddhists, Jains, Parsis, and Christians from Afghanistan, Bangladesh, and Pakistan who escaped religious persecution and arrived in India before December 31, 2014, will be eligible for Indian citizenship. **Option Elimination:** • **Option 1 (1955)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference. • **Option 2 (1958)**: Incorrect distractor. • **Option 3 (1960)**: Incorrect distractor. • **Option 4 (1956)**: Incorrect distractor. **Exam Trap:** Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer. **Memory Booster:** Core mnemonic rule: 1955 corresponds to Option (1).

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: 1955 = पर्याय (1).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (1955)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (1958)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (1960)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (1956)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

भारतात नागरिकत्व अधिनियम कधी मंजूर झाला होता?

When was the Citizenship Act passed in India?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):