राज्यसभेच्या सदस्याचा कार्यकाळ किती आहे?

पर्याय (Options):

02 वर्ष

04 वर्ष

05 वर्ष

06 वर्ष

अचूक उत्तर (Official Answer)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)

योग्य उत्तर **06 वर्ष** (पर्याय 4) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** 06 वर्ष हे बरोबर उत्तर आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: राज्यसभा: • संसदेचे उच्च सभागृह, राज्यसभा किंवा राज्यांची परिषद 3 एप्रिल 1952 रोजी स्थापन करण्यात आली आणि पहिले अधिवेशन 13 मे 1952 रोजी झाले. तेव्हापासून देशाच्या कल्याणासाठी आणि प्रगतीमध्ये अनेक प्रकारे योगदान दिले आहे. • राज्यसभेची स्वतःची विशिष्ट वैशिष्ठ्ये आहेत आणि ती राज्यघटनेचे संघीय स्वरूप प्रतिबिंबित करते आणि राज्यांच्या अधिकारांचे संरक्षण करते. • राज्यसभा किंवा द्वितीय सभागृहाचा उगम 1918 च्या मॉन्टेग्यू-चेम्सफोर्ड अहवालात शोधला जाऊ शकतो. • राज्यसभेला संसदेचे स्थायी सभागृह म्हणतात कारण ती कधीही पूर्णपणे विसर्जित होत नाही. • राज्यसभा सदस्याचा कार्यकाळ हा 6 वर्षांचा असतो. • राज्यसभा ही स्थायी संस्था आहे आणि तिला ‘निरंतर कक्ष’ असेही म्हणतात. लोकसभेच्या विपरीत जी साधारणपणे ५ वर्षे चालते आणि नव्याने निवडणुका घेतल्या जातात, राज्यसभेचा कोणताही विशिष्ट कार्यकाळ नसतो आणि ती सतत चालू असते. • प्रत्येक दुसऱ्या वर्षी, त्याचे एक तृतीयांश सदस्य निवृत्त होतात. रिक्त जागांसाठी नव्याने निवडणुका होतात. मात्र, तिसर्‍या वर्षाच्या सुरुवातीला नामांकन घेतले जाते. • लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 राज्यसभेच्या सदस्यांच्या सेवानिवृत्तीच्या आदेशाचे संचालन करण्यासाठी तरतुदी करण्यासाठी राष्ट्रपतींना अधिकृत करतो. • राज्यसभा राज्यांना प्रतिनिधित्व प्रदान करते. त्यामुळे, राज्यांना प्रभावित करणारी कोणतीही बाब त्यांच्या संमती आणि मान्यतेसाठी त्यांच्याकडे पाठवली पाहिजे. • राज्यसभेत राज्यांचे प्रतिनिधित्व: • राज्य विधानसभेच्या निवडून आलेल्या सदस्यांद्वारे सदस्यांची निवड केली जाते. • वापरलेले निवडणुकीचे तत्त्व - एकल हस्तांतरणीय मताद्वारे आनुपातिक प्रतिनिधित्व. • राज्याची लोकसंख्या हा राज्यसभेतील राज्यांचे प्रतिनिधित्व ठरवणारा एक घटक आहे. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (02 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (04 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (05 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (06 वर्ष)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: 06 वर्ष = पर्याय (4).

The correct answer is **06 years** (Option 4). **Comprehensive Derivation:** The correct answer is Explanation & Key Takeaways: Rajya Sabha: • The Upper House of the Parliament, Rajya Sabha or Council of States was constituted on 3rd April 1952 and the first session was held on 13th May 1952. Since then, it has contributed to the welfare and progress of the country in many ways. • Rajya Sabha has its own distinctive features and reflects the federal character of the constitution and protects the rights of States. • The origin of the Rajya Sabha or the Second Chamber can be traced to the Montague-Chelmsford Report of 1918. • The Rajya Sabha is called the permanent House of Parliament as it is never fully dissolved. • The tenure of a Rajya Sabha member is 6 years. • Rajya Sabha is a permanent body and is also called a ‘continuing chamber.’ Unlike Lok Sabha which usually runs for 5 years and the fresh elections are taken up, Rajya Sabha has no specific tenure and it keeps on running. • Every second year, one-third of its members retire. For the vacant seats, fresh elections take place. However, nominations are taken up at the beginning of the third year. • Representation of the People Act, 1951 authorizes the President to make provisions to govern the order of retirement of the members of the Rajya Sabha. • The Rajya Sabha provides representation to the States. Therefore, any matter that affects the States must be referred to it for its consent and approval. • Representation of States in Rajya Sabha: • Members are elected by the elected members of state legislative assemblies. • Election Principle used – Proportional Representation by means of Single Transferable Vote. • The population of the state is a factor that decides the representation of states in Rajya Sabha. **Option Elimination:** • **Option 1 (02 years)**: Incorrect distractor. • **Option 2 (04 years)**: Incorrect distractor. • **Option 3 (05 years)**: Incorrect distractor. • **Option 4 (06 years)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference. **Exam Trap:** Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer. **Memory Booster:** Core mnemonic rule: 06 years corresponds to Option (4).

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: 06 वर्ष = पर्याय (4).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (02 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (04 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (05 वर्ष)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (06 वर्ष)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.

राज्यसभेच्या सदस्याचा कार्यकाळ किती आहे?

What is the tenure of Rajya Sabha member?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):