योग्य उत्तर **द्वितीया** (पर्याय 2) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** उत्तर - लग्नाला या शब्दाची विभक्ती द्वितीया आहे. लग्न या शब्दाचे लग्ना असे सामन्यरूप तयार होऊन त्याला ला हा द्वितीया विभक्तीचा प्रत्यय लागला आहे. स, ला, ते आणि स, ला, ना, ते हे द्वितीया तसेच चतुर्थी विभक्तीचे अनुक्रमे एकवचनी आणि अनेकवचनी प्रत्यय आहेत. Explanation & Key Takeaways: कर्त्याची कर्मावर क्रिया घडत असेल व कर्माला स, ला, ना, ते प्रत्यय असतील व दानाचा किंवा भेटीचा संबंध नसेल तर कर्माची विभक्ती द्वितीया मानावी. कर्म सोडून इतर कोणत्याही शब्दाची विभक्ती द्वितीया नसते. द्वितीयेला उपपदार्थ नाहीत. व्दीतीयेचा प्रमुख कारकार्थ कर्म असतो. उदा. राम रावणास मारतो. दान, भेट, कर्ता, साधन, दुरावा स्थळ दर्शविताना नामाला जोडलेले स, ला, ना, ते हे प्रत्यय कारकार्थ दर्शवितात. चतुर्थीचा मुख्य कारकार्थ संप्रदान होय. Important Notes: विभक्ती - नामे व सर्वनामे यांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी येणारे संबंध ज्या विकारांनी दाखविले जातात त्या विकारांना विभक्ती असे म्हणतात. नामाचे किंवा सर्वनामचे रूप तयार करण्यास त्याला जी अक्षरे जोडली जातात त्यांना प्रत्यय असे म्हणतात. नामांच्या किंवा सर्वनामांच्या क्रियापदांशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध आठ प्रकारचा असतो, म्हणून विभक्तीचे एकूण आठ प्रकार पडतात. +----------+---------------+------------------+----------+ | विभक्ती | एकवचन | अनेकवचन | कारकार्थ | +----------+---------------+------------------+----------+ | प्रथमा | प्रत्यय नाहीत | प्रत्यय नाहीत | कर्ता | | व्दितीया | स , ला , ते | स , ला , ना , ते | कर्म | | तृतीया | ने , ए , शी | ने , ही , ई , शी | करण | | चतुर्थी | स , ला , ते | स , ला , ना , ते | संप्रदान | | पंचमी | ऊन , हून | ऊन , हून | अपादान | | षष्ठी | चा , ची , चे | चे , च्या , ची | संबंध | | सप्तमी | त , ई , आ | त , ई , आ | अधिकरण | | संबोधन | - | नो | संबोधन | +----------+---------------+------------------+----------+ वाक्यातील नाम/सर्वनाम यांचे क्रियापदांशी जे संबंध असतात, त्यांना कारकार्थ असे म्हणतात. तसेच क्रियापदाशिवाय इतर शब्दांशी असलेले जे संबंध असतात त्यांना उपपदार्थ असे म्हणतात. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (षष्ठी)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (द्वितीया)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (प्रथमा)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (तृतीया)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: द्वितीया = पर्याय (2).