अलिकडे शासनाने माहिती तंत्रज्ञान कायद्याच्या कलम ______ अंतर्गत 'आक्षेपार्ह अणि प्रक्षोभक' असणारा घटक आणि खाती काढून टाकण्यास अपयशी ठरल्यास, ट्विटरवरील कार्यकर्त्याला 7 वर्षांचा तुरूंगवास आणि वित्तीय दंडाबाबत चेतावणी दिली आहे.

पर्याय (Options):

कलम 61A

कलम 68B

कलम 60B

कलम 69A

अचूक उत्तर (Official Answer)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)

योग्य उत्तर **कलम 69A** (पर्याय 4) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर कलम 69A आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • माहिती तंत्रज्ञान कायद्याच्या कलम 69A अंतर्गत 'आक्षेपार्ह आणि प्रक्षोभक' मजकूर आणि खाती काढून टाकण्यात अयशस्वी झाल्यास ट्विटर कार्यकर्त्याला 7 वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि आर्थिक दंडाची शिक्षा सरकारने दिली आहे. पूरक माहिती: माहिती तंत्रज्ञान कायदा, 2000: • हे संगणक संसाधनांच्या वापराशी संबंधित सर्व उपक्रम नियंत्रित करते. • यात संगणक संसाधने आणि इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्डच्या वापरामध्ये भूमिका बजावणारे सर्व 'मध्यस्थ' समाविष्ट आहेत. • IT कायद्याचे कलम 69 केंद्र आणि राज्य सरकारांना कोणत्याही संगणक संसाधनामध्ये व्युत्पन्न, प्रसारित, प्राप्त किंवा संचयित केलेली कोणतीही माहिती रोखण्यासाठी, निरीक्षण करण्यासाठी किंवा डिक्रिप्ट करण्यासाठी निर्देश जारी करण्याचा अधिकार प्रदान करते. • कलम 69A, तत्सम कारणांसाठी आणि कारणांमुळे (वर सांगितल्याप्रमाणे), केंद्र सरकारच्या कोणत्याही एजन्सीला, किंवा कोणत्याही मध्यस्थांना, कोणत्याही संगणकावर व्युत्पन्न, प्रसारित, प्राप्त किंवा संग्रहित किंवा होस्ट केलेल्या कोणत्याही माहितीचा सार्वजनिक प्रवेश अवरोधित करण्यास सांगण्यास सक्षम करते. संसाधन • प्रवेश अवरोधित करण्यासाठी अशी कोणतीही विनंती लेखी दिलेल्या कारणांवर आधारित असणे आवश्यक आहे. • IT कायदा 2000 च्या कलम 2(1) (w) मध्ये मध्यस्थाची व्याख्या केली आहे. • 'मध्यस्थ' या शब्दाचा समावेश होतो • दूरसंचार सेवा, नेटवर्क सेवा प्रदाता, • इंटरनेट सेवा आणि वेब होस्टिंग, • ऑनलाइन पेमेंट आणि लिलाव साइट्स, • ऑनलाइन मार्केटप्लेस आणि सायबर कॅफे. • यात कोणत्याही व्यक्तीचा समावेश आहे जो, दुसर्‍याच्या वतीने कोणतेही इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्ड “मिळवतो, संग्रहित करतो किंवा प्रसारित करतो”. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म या व्याख्येखाली येतील. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (कलम 61A)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (कलम 68B)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (कलम 60B)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (कलम 69A)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: कलम 69A = पर्याय (4).

The correct answer is **Section 69A** (Option 4). **Comprehensive Derivation:** The correct answer is Section 69A. Explanation & Key Takeaways: • The government has warned a Twitter activist of up to 7 years in jail and financial penalty for failing to remove 'offensive and provocative' content and accounts under Section 69A of the Information Technology Act. Related Concepts: Information Technology Act, 2000: • It governs all activities related to the use of computer resources. • It covers all ‘intermediaries’ who play a role in the use of computer resources and electronic records. • Section 69 of the IT Act confers on the Central and State governments the power to issue directions to intercept, monitor or decrypt any information generated, transmitted, received or stored in any computer resource. • Section 69A, for similar reasons and grounds (as stated above), enables the Centre to ask any agency of the government, or any intermediary, to block access to the public of any information generated, transmitted, received or stored or hosted on any computer resource. • Any such request for blocking access must be based on reasons given in writing. • The intermediary is defined in Section 2(1) (w) of the IT Act 2000. • The term ‘intermediaries’ includes • providers of telecom services, network services, • Internet service and web hosting, • online payment and auction sites, • online marketplaces, and cyber cafes. • It includes any person who, on behalf of another, “receives, stores or transmits” any electronic record. Social media platforms would fall under this definition. **Option Elimination:** • **Option 1 (Section 61A)**: Incorrect distractor. • **Option 2 (Section 68B)**: Incorrect distractor. • **Option 3 (Section 60B)**: Incorrect distractor. • **Option 4 (Section 69A)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference. **Exam Trap:** Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer. **Memory Booster:** Core mnemonic rule: Section 69A corresponds to Option (4).

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: कलम 69A = पर्याय (4).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (कलम 61A)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (कलम 68B)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (कलम 60B)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (कलम 69A)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.

Recently the government has warned a Twitter activist of up to 7 years in jail and financial penalty for failing to remove 'offensive and provocative' content and accounts under Section ______ of the Information Technology Act.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):