सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर **चंद्रयान 2** (पर्याय 3) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर चंद्रयान 2 हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
चंद्रयान 2-
• चंद्रयान 2 मोहीम 22 जुलै 2019 रोजी सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून GSLV Mk III-M1 द्वारे प्रक्षेपित करण्यात आली.
• हे मिशन चंद्राच्या उत्पत्ती आणि उत्क्रांतीबद्दल अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी स्थलाकृतिक संशोधन आणि खनिज अभ्यासासाठी आयोजित करण्यात आले होते.
• चांद्रयान 2 चा मुख्य उद्देश चंद्राच्या पृष्ठभागावर चंद्राच्या पाण्याचे स्थान आणि विपुलता शोधणे हे होते.
• या मोहिमेने चंद्राच्या "दक्षिण ध्रुवीय प्रदेशाला" लक्ष्य केले जे पूर्णपणे अनपेक्षित होते.
• चांद्रयान-2 हे सुमारे 3,877 किलो वजनाचे एकात्मिक 3-इन-1 अंतराळयान आहे ज्यामध्ये चंद्राचे ऑर्बिटर, विक्रम लँडर आणि प्रग्यान (विज्ञान) रोव्हर यांचा समावेश आहे, सर्व चंद्राचा अभ्यास करण्यासाठी वैज्ञानिक उपकरणांनी सुसज्ज आहेत.
• चांद्रयान-2 मिशनमध्ये तीन मुख्य मॉड्यूल होते:
• चंद्र परिभ्रमण
• विक्रम लँडर (भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमाचे दिवंगत जनक विक्रम साराभाई यांच्या नावावरून)
• प्रज्ञान नावाचा चंद्र रोव्हर
• विक्रम लँडरचे मिशन लाइफ 14 दिवस होते. चंद्राच्या पृष्ठभागावर लँडिंग 7 सप्टेंबर 2019 रोजी नियोजित होते. तथापि, लँडिंग अंतिम टप्प्यात अयशस्वी झाले. विक्रमचे लँडर चंद्राच्या पृष्ठभागावर क्रॅश-लँड झाले कारण वेग इच्छित वेगापेक्षा जास्त होता (2 मीटर/सेकंद) आणि ISRO च्या अपयश विश्लेषण समितीने असा निष्कर्ष काढला की अपयशाचे कारण सॉफ्टवेअर त्रुटी आहे.
• 2024 मध्ये भविष्यातील चंद्रयान-3 मोहिमेसाठी भारत आधीच जपानच्या JAXA (जपान एरोस्पेस एक्सप्लोरेशन एजन्सी) सोबत चर्चा करत आहे.
पूरक माहिती:
चंद्रयान 1-
• हे 22 ऑक्टोबर 2008 रोजी आंध्र प्रदेशमधील श्रीहरिकोटा येथून लॉंच करण्यात आले.
• ही चंद्रावरची पहिली भारतीय मोहीम होती.
• प्रक्षेपण वाहन PSLV-C11 होते.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (चंद्रयान 1)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (चंद्रयान 1.A)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (चंद्रयान 2)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 4 (चंद्रयान 3)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: चंद्रयान 2 = पर्याय (3).
The correct answer is **Chandrayaan 2** (Option 3).
**Comprehensive Derivation:**
The correct answer is Chandrayaan 2.
Explanation & Key Takeaways:
Chandrayaan 2-
• Chandrayaan 2 Mission was launched from the Satish Dhawan Space center on July 22, 2019, by GSLV Mk III-M1.
• This mission was conducted for topographical research and mineralogical studies to have a better understanding of the Moon’s origin and evolution.
• The main aim of Chandrayaan 2 was to trace the location and abundance of lunar water on the moon’s surface.
• The mission targeted the “South Polar region” of the Moon which was completely unexplored.
• Chandrayaan-2 is an integrated 3-in-1 spacecraft of around 3,877 kg comprising an Orbiter of the Moon, Vikram the lander, and Pragyan (wisdom) the rover, all equipped with scientific instruments to study the moon.
• The Chandrayaan-2 mission consisted of three main modules:
• lunar orbiter
• Vikram lander (named after Vikram Sarabhai, the late father of India’s space program)
• lunar rover named Pragyan
• Vikram Lander had a mission life of 14 days. The landing on the moon’s surface was planned for 7th September 2019. However, the landing failed at the final stages. Vikram's lander crash-landed on the moon’s surface as the velocity was higher than the desired velocity (2 m/s) and the Failure Analysis Committee of ISRO concluded that a software glitch was the cause of the failure.
• India is already in talks with Japan’s JAXA (Japan Aerospace Exploration Agency) for a future mission Chandrayaan-3 in 2024.
Related Concepts:
Chandrayaan 1-
• It was launched on 22 Oct 2008 from Sriharikota, Andhra Pradesh.
• It was the first Indian mission to The Moon.
• The launch vehicle was PSLV-C11.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (Chandrayaan 1)**: Incorrect distractor.
• **Option 2 (Chandrayaan 1.A)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (Chandrayaan 2)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 4 (Chandrayaan 3)**: Incorrect distractor.
**Exam Trap:**
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
**Memory Booster:**
Core mnemonic rule: Chandrayaan 2 corresponds to Option (3).
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
संकल्पना सूत्र: चंद्रयान 2 = पर्याय (3).
Core mnemonic rule: Chandrayaan 2 corresponds to Option (3).
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (चंद्रयान 1)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (चंद्रयान 1.A)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (चंद्रयान 2)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 4 (चंद्रयान 3)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (Chandrayaan 1)**: Incorrect distractor.
• **Option 2 (Chandrayaan 1.A)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (Chandrayaan 2)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 4 (Chandrayaan 3)**: Incorrect distractor.