Marathi Grammar
विरामचिन्हे
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
पुढील वाक्यातील विरामचिन्ह ओळखा. किती छान आहात तुम्ही सगळे जण! तुमच्याशी मैत्री करायला खूप आवडेल मला.
पुढील वाक्यातील विरामचिन्ह ओळखा. किती छान आहात तुम्ही सगळे जण! तुमच्याशी मैत्री करायला खूप आवडेल मला.
पर्याय (Options):
A
लोपचिन्ह
B
अवतरण चिन्ह
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
उद्गारचिन्ह
D
संयोगचिन्ह
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर **उद्गारचिन्ह** (पर्याय 3) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
विरामचिन्ह - जेव्हा आपण सर्व बोलताना किंवा वाचताना सर्व काही एकाच दमात बोलू किंवा वाचू शकत नाही. म्हणूनच आपण बोलताना विराम घेतो म्हणजेच वाक्य पूर्ण झालेल्या ठिकाणी आपण थांबतो त्यालाच आपण विराम असे म्हणतो. आणि तो विराम आपण ज्या चिन्हांनी दाखवतो त्या चिन्हांना आपण 'विरामचिन्हे' म्हणतो.
मराठी भाषेचा विचार केला असता मराठी मध्ये नऊ प्रकारची विरामचिन्हे आहे ती पुढीलप्रमाणे
(१) पूर्णविराम ( . )
(२) अर्धविराम ( ; )
(३) स्वल्पविराम ( , )
(४) अपूर्णविराम ( : )
(५) प्रश्नचिन्ह ( ? )
(६) उद्गारवाचक चिन्ह ( $\ne$ )
(७) अवतरणचिन्ह ( ' ' ) , ( " " )
(८) संयोगचिन्ह ( - )
(९) अपसरणचिन् ( - )
Important Notes:
उद्गारवाचक चिन्ह : एखाद्या वाक्यात आपल्या मनातील आनंद दुख, आश्चर्य या सारख्या भावना व्यक्त करण्यासाठी उद्गारवाचक चिन्ह वापरले जाते. तसेच एखद्या वाक्यात केवलप्रयोगी शब्द वापरल्या नंतर त्या शब्द नंतर सुद्धा उद्गारवाचक चिन्ह वापरले जाते. उद्गारवाचक चिन्ह ( $\ne$ ) या चिन्हाने दर्शविले जाते.
उदा (२) अहाहा! काय प्रचंड धबधबा!
वरील किती छान आहात तुम्ही सगळे जण! तुमच्याशी मैत्री करायला खूप आवडेल मला या वाक्यात उद्गारवाचक चिन्हाचा वापर केला आहे.
Related Concepts:
संयोगचिन्ह - एखाद्या वाक्यातील दोन शब्द जोडतांना किंवा परस्पर संबंधी शब्द लिहितांना संयोगचिन्ह याचा वापर केला जातो. संयोगचिन्ह ( - ) चिन्हाने दर्शविले जाते.
उदा.रिक्षा-टॅक्सी यांचे भाडे फार वाढले आहे.
अवतरण चिन्ह : अवतरण चिन्ह दोन प्रकारचे आहे. ( ' ' ) एकेरी अवतरण आणि ( " " ) दुहेरी अवतरण दोन्ही अवतरण चिन्हाचा उपयोग जवळपास सारखाच आहे एकरी अवतरण चिन्ह एखाद्या वाक्यातील महत्वाचा शब्द दाखवण्यासाठी करतात. तर दुहेरी अवतरण चिन्हाचा उपयोग एखाद्याने सांगितलेले वाक्य जसे च्या तसे दाखवण्यासाठी करतात.
उदा - मराठी भाषेची लिपी 'देवनागरी' आहे.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (लोपचिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (अवतरण चिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (उद्गारचिन्ह)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 4 (संयोगचिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: उद्गारचिन्ह = पर्याय (3).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
संकल्पना सूत्र: उद्गारचिन्ह = पर्याय (3).
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (लोपचिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (अवतरण चिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (उद्गारचिन्ह)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (संयोगचिन्ह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.