सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर **प्रधान मंत्री किसान सन्मान निधी** (पर्याय 1) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (पंतप्रधान-किसान):
• योजनेंतर्गत, केंद्र दर वर्षी 6,000 रुपयांची रक्कम, तीन समान हप्त्यांमध्ये, सर्व जमीनधारक शेतकर्‍यांच्या बँक खात्यात त्यांच्या जमिनीचा आकार विचारात न घेता थेट हस्तांतरित करते.
• हे फेब्रुवारी 2019 मध्ये सुरू करण्यात आले.
• भारत सरकारच्या 100% निधीसह ही एक केंद्रीय क्षेत्र योजना आहे.
• त्याची अंमलबजावणी कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालय करत आहे.
• लाभार्थी शेतकरी कुटुंबांच्या ओळखीची संपूर्ण जबाबदारी राज्य/केंद्रशासित प्रदेश सरकारांची आहे.
• इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या सहकार्याने नॅशनल इन्फॉर्मेटिक्स सेंटरने विकसित केलेले आणि संरचित केलेले पीएम-किसान मोबाइल ॲप सुरू करण्यात आले आहे.
• शेतकरी त्यांच्या अर्जाची स्थिती पाहू शकतात, त्यांचे आधार कार्ड अद्यतनित करू शकतात किंवा दुरुस्त्या करू शकतात आणि त्यांच्या बँक खात्यांमध्ये जमा होण्याचा इतिहास देखील तपासू शकतात.
उद्दिष्ट:
• प्रत्येक पीक चक्राच्या शेवटी अपेक्षित शेती उत्पन्नाशी सुसंगत, योग्य पीक आरोग्य आणि योग्य उत्पादन सुनिश्चित करण्यासाठी लहान आणि सीमांत शेतकर्‍यांच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी विविध निविष्ठा खरेदी करणे.
• अशा खर्चाची पूर्तता करण्यासाठी सावकारांच्या तावडीत पडण्यापासून त्यांचे संरक्षण करणे आणि शेतीच्या कामात त्यांचे सातत्य सुनिश्चित करणे.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (प्रधान मंत्री किसान सन्मान निधी)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 2 (प्रधान मंत्री किसान सिंचन सन्मान दर्शन)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (प्रधान मंत्री कृषी सिंचन सन्मान)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (प्रधान मंत्री किसान संघर्ष निर्माण)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: प्रधान मंत्री किसान सन्मान निधी = पर्याय (1).
The correct answer is **Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi** (Option 1).
**Comprehensive Derivation:**
The correct answer is Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi.
Explanation & Key Takeaways:
Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi (PM-Kisan):
• Under the scheme, the Centre transfers an amount of Rs 6,000 per year, in three equal instalments, directly into the bank accounts of all landholding farmers irrespective of the size of their land holdings.
• It was launched in February 2019.
• It is a Central Sector Scheme with 100% funding from the Government of India.
• It is being implemented by the Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
• The entire responsibility of identification of beneficiary farmer families rests with the State / UT Governments.
• The PM-KISAN Mobile App developed and designed by the National Informatics Centre in collaboration with the Ministry of Electronics and Information Technology has been launched.
• The farmers can view the status of their application, update or carry out corrections of their Aadhaar cards and also check the history of credits to their bank accounts.
Objective:
• To supplement the financial needs of the Small and Marginal Farmers in procuring various inputs to ensure proper crop health and appropriate yields, commensurate with the anticipated farm income at the end of each crop cycle.
• To protect them from falling into the clutches of moneylenders for meeting such expenses and ensure their continuance in farming activities.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 2 (Pradhan Mantri Kisan Sinchan Samman Darshan)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (Prime Minister Krishi Sinchan Samman)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (Pradhan Mantri Kisan Sangharsh Nirman)**: Incorrect distractor.
**Exam Trap:**
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
**Memory Booster:**
Core mnemonic rule: Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi corresponds to Option (1).
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
संकल्पना सूत्र: प्रधान मंत्री किसान सन्मान निधी = पर्याय (1).
Core mnemonic rule: Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi corresponds to Option (1).
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (प्रधान मंत्री किसान सन्मान निधी)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 2 (प्रधान मंत्री किसान सिंचन सन्मान दर्शन)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (प्रधान मंत्री कृषी सिंचन सन्मान)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (प्रधान मंत्री किसान संघर्ष निर्माण)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 2 (Pradhan Mantri Kisan Sinchan Samman Darshan)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (Prime Minister Krishi Sinchan Samman)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (Pradhan Mantri Kisan Sangharsh Nirman)**: Incorrect distractor.
