Polity
State Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
संविधानाच्या खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदाअंतर्गत, दोन किंवा अधिक राज्यांसाठी एकच व्यक्ती राज्यपाल म्हणून नियुक्त करणे शक्य आहे?
Under which of the following articles of the Constitution, it is possible to appoint a single person as Governor for two or more states?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 153
B
अनुच्छेद 158
C
अनुच्छेद 156
D
अनुच्छेद 163
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर **अनुच्छेद 153** (पर्याय 1) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर अनुच्छेद 153 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राज्यपाल:
• राज्यपालांची नियुक्ती, त्यांचे अधिकार आणि राज्यपाल कार्यालयाशी संबंधित सर्व गोष्टींवर भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 153 ते अनुच्छेद 162 नुसार चर्चा करण्यात आली आहे.
• राज्यपालाची भूमिका भारताच्या राष्ट्रपतींसारखीच असते. राज्यपाल राष्ट्रपतींप्रमाणेच कर्तव्ये पार पाडतात, परंतु राज्यासाठी.
• राज्यपाल हे राज्याचे कार्यकारी प्रमुख म्हणून उभे असतात आणि कामकाज भारताच्या राष्ट्रपतींच्या कार्यालयासारखेच असते.
• भारतीय राज्यघटनेनुसार, प्रशासकीय यंत्रणा केंद्र सरकारसारखीच असते.
• ते राज्याचे घटनात्मक प्रमुख असतात, त्यांच्या मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्याने बांधील असतात.
• केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्यातील महत्त्वाचा दुवा म्हणून ते काम करतात.
• सरकारची नियुक्ती आणि अधिकार भारतीय संविधानाच्या भाग VI मधून मिळू शकतात.
• अनुच्छेद 153 म्हणते की प्रत्येक राज्यासाठी एक राज्यपाल असावा. एका व्यक्तीला दोन किंवा अधिक राज्यांसाठी राज्यपाल म्हणून नियुक्त केले जाऊ शकते.
• भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 157 आणि अनुच्छेद 158 मध्ये राज्यपाल पदासाठी पात्रता आवश्यकता नमूद केल्या आहेत.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (अनुच्छेद 153)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 2 (अनुच्छेद 158)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (अनुच्छेद 156)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (अनुच्छेद 163)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: अनुच्छेद 153 = पर्याय (1).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
संकल्पना सूत्र: अनुच्छेद 153 = पर्याय (1).
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (अनुच्छेद 153)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (अनुच्छेद 158)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (अनुच्छेद 156)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (अनुच्छेद 163)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.