MPSC Test Logo mpsctest.in
Marathi Grammar शब्दांच्या जाती
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

रिकाम्या जागी योग्य पर्याय निवडा. 'व्यतिरिक्त' हे ______ अव्यय आहे.

रिकाम्या जागी योग्य पर्याय निवडा. 'व्यतिरिक्त' हे ______ अव्यय आहे.

पर्याय (Options):
A

केवलप्रयोगी अव्यय

B

उभयान्वयी अव्यय

C

शब्दयोगी अव्यय

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

क्रियाविशेषण अव्यय

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर **शब्दयोगी अव्यय** (पर्याय 3) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** उत्तर - व्यतिरिक्त हे शब्दयोगी अव्यय आहे. व्यतिरिक्त हे व्यतिरेकवाचक शब्दयोगी अव्यय या प्रकारात मोडते. Important Notes: शब्दयोगी अव्यय - जी अव्यये नामे आणि नामाप्रमाणे योजलेले शब्द यांच्यापुढे येऊन त्यांचा वाक्यातील इतर शब्दांशी संबंध दाखवतात त्यांना शब्दयोगी अव्यय म्हणतात. शब्दयोगी अव्यये मुख्यत: नामाला किंवा नामाचे कार्य करणाऱ्या शब्दाला जोडली जातात पण कधी कधी ती क्रियापदे व क्रियाविशेषणे यांना सुद्धा लागतात. शब्दयोगी अव्यय शब्दाला लागल्यावर बनलेला जोडशब्द त्याच वाक्यातील दुसऱ्या शब्दाशी संबंध दाखवतो. शब्दयोगी अव्यय हे अव्यय असल्याने त्यामध्ये लिंग, वचन, विभक्तीनुसार कोणताही बदल होत नाही. शब्दयोगी अव्यय शब्दाला लागताना, त्या शब्दाचे सामान्य रूप होते. शब्दयोगी अव्ययाचे अर्थावरून पुढील प्रकार पडतात. • कालवाचक शब्दयोगी अव्यये - नंतर, पर्यंत, पावेतो, पुढे, पूर्वीं, आधी • स्थलवाचक शब्दयोगी अव्यये - अलीकडे, आत, जवळ, ठायी, नजीक, पाशी, पुढे, बाहेर, मध्ये, मागे, समोर • करणवाचक शब्दयोगी अव्यये - कडून, करवी,करून, द्वारा, मुळे, योगे, हाती • संबंधवाचक शब्दयोगी अव्यये - विशी, विषयी • हेतुवाचक शब्दयोगी अव्यये - करिता, साठी, अर्थी, निमित्त • कैवल्यवाचक शब्दयोगी अव्यये - च, ना, मात्र, पण, केवळ • योग्यतावाचक शब्दयोगी अव्यये - समान, सम, योग्य, प्रमाणे, जोगा • तुलनावाचक शब्दयोगी अव्यये - पेक्षा, तर, तम, मध्ये, परीस • व्यतिरेकवाचक शब्दयोगी अव्यये - विना, खेरीज, वाचून, शिवाय, व्यतिरिक्त, परता • संग्रहवाचक शब्दयोगी अव्यये - सुद्धा, देखील, बरीक, पण • साहचर्यवाचक शब्दयोगी अव्यये - संगे, सह, बरोबर, सकट, सहित, सवे, निशी • भागवाचक शब्दयोगी अव्यये - पैकी, पोटी, आतून • विनिमयवाचक शब्दयोगी अव्यये - बद्दल, जागी, बदली, ऐवजी • दिकवाचक शब्दयोगी अव्यये - प्रत, प्रति, कडे, लागी • विरोधवाचक शब्दयोगी अव्यये - उलटे, उलट, वीण, विरुद्ध • परिणामवाचक शब्दयोगी अव्यये - भर Related Concepts: केवलप्रयोगी अव्यय - आपल्या मनातील दु:ख, आश्चर्य इत्यादी भावना व्यक्त करणार्‍या शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय किंवा उद्गारवाची शब्द असे म्हणतात. उभयान्वयी अव्यय - दोन किंवा अधिक शब्द अथवा वाक्य जोडणाऱ्या अविकारी शब्दांना उभयान्वयी अव्यय असे म्हणतात. क्रियाविशेषण अव्यय - क्रियापदाची विशेष माहिती सांगून क्रियापदाची व्याप्ती मर्यादित करणार्‍या शब्दाला क्रियाविशेषण असे म्हणतात. ज्याप्रमाणे विशेषण हे नामाबद्दलची विशेष माहिती देते, त्याचप्रमाणे क्रियाविशेषण हे क्रियापदाबद्दल विशेष माहिती देते. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (केवलप्रयोगी अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (उभयान्वयी अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (शब्दयोगी अव्यय)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (क्रियाविशेषण अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: शब्दयोगी अव्यय = पर्याय (3).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: शब्दयोगी अव्यय = पर्याय (3).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (केवलप्रयोगी अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (उभयान्वयी अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (शब्दयोगी अव्यय)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (क्रियाविशेषण अव्यय)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):