सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर **1912 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो** (पर्याय 2) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर पर्याय 2 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
बिहार दिवस:
• 22 मार्च हा बिहार राज्याचा स्थापना दिवस म्हणून ओळखला जातो आणि त्याला 'बिहार दिवस' म्हणतात.
• 21 मार्च 1912 रोजी, थॉमस गिब्सन कार्माइकल, बंगालचे नवीन गव्हर्नर यांनी पदभार स्वीकारला आणि घोषित केले की दुसऱ्या दिवशी, 22 मार्चपासून, बंगाल प्रेसीडेंसीचे बंगाल, ओरिसा, बिहार आणि आसाम या चार सुभाषांमध्ये विभाजन केले जाईल.
• 22 मार्च 1912 रोजी इंग्रजांनी बंगालपासून वेगळा 'बिहार' हा नवा प्रांत स्थापन केला.
• बंगालची फाळणी रद्द करण्याबरोबरच 1905 मध्ये लागू झालेल्या बंगालच्या फाळणीविरोधातील स्वदेशी चळवळीचा परिणाम म्हणून बिहार आणि आसामची निर्मिती झाली.
• नितीश कुमार यांच्या कार्यकाळात हा दिवस साजरा करण्यास सुरुवात झाली होती.
• आता तो बिहार सरकारने मोठ्या प्रमाणात साजरा केला आहे.
बिहार बद्दल:
• बिहार जे पूर्व भारतातील राज्य आहे ते संपूर्ण भारतातील लोकसंख्येनुसार तिसरे सर्वात मोठे राज्य म्हटले जाते.
• तसेच हे क्षेत्रानुसार बारावे सर्वात मोठे राज्य आहे.
• राज्याचे क्षेत्रफळ 94,163 किमी 2 आहे.
• पश्चिमेला उत्तर प्रदेश, उत्तरेला नेपाळ, पूर्वेला पश्चिम बंगालचा उत्तर भाग आणि दक्षिणेला झारखंड या राज्यांनी वेढलेले आहे.
• पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहणाऱ्या गंगा नदीमुळे मैदानाचे विभाजन झाले आहे. राज्यातील तीन प्रमुख सांस्कृतिक प्रदेशांमध्ये मिथिला, मगध आणि भोजपूर यांचा समावेश होतो.
• 15 नोव्हेंबर 2000 रोजी झारखंडची निर्मिती करण्यासाठी राज्याचा दक्षिण भाग कोरण्यात आला.
• राज्याच्या अधिकृत भाषा हिंदी आणि उर्दू आहेत.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (1910 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (1912 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 3 (उत्तर प्रदेशामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (2011 रोजी उत्तर प्रदेशामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: 1912 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो = पर्याय (2).
The correct answer is **This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1912** (Option 2).
**Comprehensive Derivation:**
The correct answer is option 2.
Explanation & Key Takeaways:
Bihar Day:
• March 22 marks the formation day of the state of Bihar and is called ‘Bihar Diwas’.
• On March 21, 1912, Thomas Gibson Carmichael, the new governor of Bengal took charge and announced that from the next day, March 22, the Bengal Presidency would be split into four subhas of Bengal, Orissa, Bihar, and Assam.
• On March 22, 1912, the British formed a new province 'Bihar' separate from Bengal.
• Bihar and Assam were formed as a result of the Swadeshi movement against the partition of Bengal implemented in 1905, along with the annulment of the partition of Bengal.
• The Day was started being celebrated during the tenure of Nitish Kumar.
• Now it is celebrated on a large scale by Bihar Government.
About Bihar:
• Bihar which is a state in eastern India is called the third-largest state by population across India.
• It is also the twelfth-largest state by territory.
• The state is having an area of 94,163 km2.
• It is surrounded by Uttar Pradesh in the west, Nepal in the north, the northern part of West Bengal in the east and Jharkhand in the south.
• The plain is split by the river Ganges flows from west to east. The three main cultural regions of the state include Mithila, Magadh, and Bhojpur.
• The southern part of the state was carved out to form Jharkhand on November 15, 2000.
• The official languages of the state are Hindi and Urdu.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1910)**: Incorrect distractor.
• **Option 2 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1912)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 3 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Uttar Pradesh)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Uttar Pradesh in 2011)**: Incorrect distractor.
**Exam Trap:**
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
**Memory Booster:**
Core mnemonic rule: This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1912 corresponds to Option (2).
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
संकल्पना सूत्र: 1912 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो = पर्याय (2).
Core mnemonic rule: This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1912 corresponds to Option (2).
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (1910 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (1912 रोजी बंगाल प्रांतामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 3 (उत्तर प्रदेशामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (2011 रोजी उत्तर प्रदेशामधून बिहार बाहेर काढण्यात आल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1910)**: Incorrect distractor.
• **Option 2 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Bengal province in 1912)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 3 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Uttar Pradesh)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (This day is celebrated to commemorate Bihar being carved out of Uttar Pradesh in 2011)**: Incorrect distractor.
