Current Affairs
National Affairs
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक 85 महाराष्ट्रातील _______ नदीवर स्थित आहे.
National Waterway No. 85 is located on _______ river in Maharashtra.
पर्याय (Options):
A
मंजिरा
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
कुंडलिका
C
शास्त्री
D
अंबा
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर **कुंडलिका** (पर्याय 2) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर कुंडलिका आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक 85:
• भारतामध्ये अंतर्देशीय जलमार्गांचे विस्तीर्ण जाळे आहे ज्यात नदीचे भाग, कालवे, बॅकवॉटर आणि खाड्यांचा समावेश आहे.
• राष्ट्रीय जलमार्ग कायदा, 2016 नुसार, 111 अंतर्देशीय जलमार्ग (आधी घोषित केलेल्या भारतातील पाच राष्ट्रीय जलमार्गांसह) 'राष्ट्रीय जलमार्ग' म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत.
• भारतीय अंतर्देशीय जलमार्ग प्राधिकरण (IWAI), भारतातील जलमार्गांचे प्रभारी वैधानिक प्राधिकरण, राष्ट्रीय जलमार्ग प्रकल्पांच्या वेळेवर अंमलबजावणीसाठी आणि भारतातील जलवाहतूक सुधारण्यासाठी जबाबदार आहे.
• 2016 च्या राष्ट्रीय जलमार्ग कायद्यांतर्गत घोषित केलेल्या 111 राष्ट्रीय जलमार्गांपैकी (NWs) 13 NWs शिपिंग आणि नेव्हिगेशनसाठी कार्यरत आहेत आणि त्यांच्यावर मालवाहू/प्रवासी जहाजे फिरत आहेत.
+--+-----------------------------------------------------------------------------------+---------+--------------------------------------------+--+--+--------------+--+--+--+--+--+--+--+
| | राष्ट्रीय जलमार्ग | लांबीची | | | | राज्य | | | | | | | |
+--+-----------------------------------------------------------------------------------+---------+--------------------------------------------+--+--+--------------+--+--+--+--+--+--+--+
| | NW-1NW-1: गंगा-भागीरथी- हुगळी नदी प्रणाली (हल्दिया- अलाहाबाद) | 1620 | उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंड, पश्चिम बंगाल. | | | | | | | | | | |
| | NW-2: ब्रह्मपुत्रा नदी (धुबरी - सादिया) | 891 | | | | आसाम | | | | | | | |
| | NW-3: पश्चिम किनारपट्टी कालवे (कोट्टापुरम - कोल्लम), चंपाकरा आणि उद्योगमंडल कालवे | 205 | | | | केरळ | | | | | | | |
| | NW-4: कृष्णा नदीच्या मुक्तियाला ते विजयवाडा या पट्ट्याचा टप्पा-1 विकास | 82 | | | | आंध्र प्रदेश | | | | | | | |
| | महाराष्ट्रातील जलमार्ग | | | | | | | | | | | | |
| | NW-10 (अंबा नदी) | 45 | | | | महाराष्ट्र | | | | | | | |
| | NW-83 (राजपुरी खाडी) | 31 | | | | | | | | | | | |
| | NW-85 (रेवदंडा खाडी - कुंडलिका नदी प्रणाली | 31 | | | | महाराष्ट्र | | | | | | | |
| | NW-91 (शास्त्री नदी-जयगड खाडी प्रणाली) | 52 | | | | महाराष्ट्र | | | | | | | |
+--+-----------------------------------------------------------------------------------+---------+--------------------------------------------+--+--+--------------+--+--+--+--+--+--+--+
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (मंजिरा)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (कुंडलिका)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 3 (शास्त्री)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (अंबा)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: कुंडलिका = पर्याय (2).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
संकल्पना सूत्र: कुंडलिका = पर्याय (2).
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (मंजिरा)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (कुंडलिका)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (शास्त्री)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (अंबा)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.