योग्य उत्तर **26 ऑक्टोबर 1962** (पर्याय 1) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
योग्य उत्तर 26 ऑक्टोबर 1962 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राष्ट्रीय आणीबाणी:
• युद्ध, बाह्य आक्रमण किंवा सशस्त्र बंडाच्या आधारे राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित केली जाऊ शकते.
• या प्रकारची आणीबाणी दर्शविण्यासाठी राज्यघटना ‘आणीबाणीची घोषणा’ ही अभिव्यक्ती वापरते.
• कलम ३५२ अन्वये राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात जेव्हा भारताची किंवा त्याच्या काही भागाची सुरक्षा युद्ध किंवा बाह्य आक्रमण किंवा सशस्त्र बंडखोरीमुळे धोक्यात येते.
• प्रत्यक्ष युद्ध किंवा सशस्त्र बंडखोरी किंवा बाह्य आक्रमण होण्यापूर्वीच राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात.
• आणीबाणीच्या घोषणेला संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी मंजुरी दिल्याच्या तारखेपासून एक महिन्याच्या आत मंजूर करणे आवश्यक आहे.
• या प्रकारची आणीबाणी आतापर्यंत तीन वेळा घोषित करण्यात आली आहे- 1962, 1971 आणि 1975 मध्ये.
• राष्ट्रीय आणीबाणीची पहिली घोषणा 26 ऑक्टोबर 1962 रोजी NEFA मध्ये चिनी आक्रमकतेमुळे जारी करण्यात आली आणि ती जानेवारी 1968 पर्यंत लागू होती.
• पाकिस्तानने केलेल्या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर डिसेंबर 1971 मध्ये राष्ट्रीय आणीबाणीची दुसरी घोषणा करण्यात आली.
• आणीबाणी सुरू असतानाही जून १९७५ मध्ये राष्ट्रीय आणीबाणीची तिसरी घोषणा करण्यात आली.
• मार्च 1977 मध्ये दुसरी आणि तिसरी दोन्ही घोषणा रद्द करण्यात आल्या
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (26 ऑक्टोबर 1962)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 2 (26 ऑक्टोबर 1961)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (26 ऑक्टोबर 1960)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (26 ऑक्टोबर 1963)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: 26 ऑक्टोबर 1962 = पर्याय (1).
The correct answer is **26 October 1962** (Option 1).
**Comprehensive Derivation:**
The correct answer is 26 October 1962.
Explanation & Key Takeaways:
National Emergency:
• A national emergency can be declared on the basis of war, external aggression or armed rebellion.
• The Constitution employs the expression ‘proclamation of emergency’ to denote an emergency of this type.
• Under Article 352, the president can declare a national emergency when the security of India or a part of it is threatened by war or external aggression or armed rebellion.
• The President can declare a national emergency even before the actual occurrence of war or armed rebellion or external aggression.
• The proclamation of emergency must be approved by both houses of parliament within one month from the date of its issue.
• This type of emergency has been proclaimed three times so far- in 1962, 1971 and 1975.
• The first proclamation of National Emergency was issued on 26th October 1962 on account of Chinese aggression in the NEFA and was in force till January 1968.
• The second proclamation of National Emergency was made in December 1971 in the wake of the attack by Pakistan.
• Even when the emergency was in operation, the third proclamation of National Emergency was made in June 1975.
• Both the second and the third proclamations were revoked in March 1977
**Option Elimination:**
• **Option 1 (26 October 1962)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 2 (26 October 1961)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (26 October 1960)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (26 October 1963)**: Incorrect distractor.
**Exam Trap:**
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
**Memory Booster:**
Core mnemonic rule: 26 October 1962 corresponds to Option (1).
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer.
संकल्पना सूत्र: 26 ऑक्टोबर 1962 = पर्याय (1).
Core mnemonic rule: 26 October 1962 corresponds to Option (1).
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (26 ऑक्टोबर 1962)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 2 (26 ऑक्टोबर 1961)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 3 (26 ऑक्टोबर 1960)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (26 ऑक्टोबर 1963)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**Option Elimination:**
• **Option 1 (26 October 1962)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference.
• **Option 2 (26 October 1961)**: Incorrect distractor.
• **Option 3 (26 October 1960)**: Incorrect distractor.
• **Option 4 (26 October 1963)**: Incorrect distractor.