Polity
Constitutional Bodies
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदात स्वतंत्र निवडणूक आयोगाची तरतूद आहे?
Which article of the Indian Constitution provides for the provision of the Independent Election Commission?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 324
B
अनुच्छेद 320
C
अनुच्छेद 330
D
अनुच्छेद 314
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
अनुच्छेद 324 हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय संविधानात अनुच्छेद 324 अंतर्गत स्वतंत्र निवडणूक आयोग स्थापन करण्याची तरतूद आहे.
• अनुच्छेद 324 अन्वये, निवडणूक आयोगास संसद, राज्य विधानमंडळे आणि भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती पदांच्या निवडणुकीचे देखरेख, निर्देश आणि नियंत्रण करण्याचे अधिकार आहेत.
• भारतीय निवडणूक आयोग ही एक स्थायी व स्वतंत्र संस्था आहे, जी भारतातील राष्ट्रीय व राज्य या दोन्ही स्तरांवरील निवडणूक प्रक्रियांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी जबाबदार आहे.
पूरक माहिती:
• अनुच्छेद 320, लोकसेवा आयोगाच्या कार्यांशी संबंधित आहे.
• अनुच्छेद 314, हे संघराज्य व राज्य कारभारात सेवा देणाऱ्या व्यक्तींच्या सेवेच्या अटींशी संबंधित होते, परंतु ते रद्द करण्यात आले आहे.
• अनुच्छेद 330, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींसाठी लोकसभेत आरक्षणाची तरतूद करते.