MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity (राज्यव्यवस्था) Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राष्ट्रध्वज आणि राष्ट्रगीत यांचा अवमान करणाऱ्या कृत्यांना प्रतिबंध घालण्यासाठी कोणता केंद्रीय कायदा लागू करण्यात आला आहे?

Which central legislation specifically penalizes certain acts of disrespect towards India's National Flag and National Anthem?

पर्याय (Options):
A

राष्ट्रीय सन्मान संरक्षण कायदा, 1996

B

नागरी स्वातंत्र्य कायदा, 2001

C

बेकायदेशीर क्रियाकलाप (प्रतिबंध) अधिनियम, 1967

D

राष्ट्रीय सन्मानाचा अवमान प्रतिबंधक अधिनियम, 1971

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
१. घटनात्मक तरतूद: भारतीय संविधानाच्या भाग IVA मधील अनुच्छेद 51A(a) नुसार प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे संविधानाचे पालन करणे तसेच त्याचे आदर्श व संस्था, राष्ट्रध्वज आणि राष्ट्रगीत यांचा आदर करणे हे मूलभूत कर्तव्य आहे. २. कायदेशीर आधार: Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 (राष्ट्रीय सन्मानाचा अवमान प्रतिबंधक अधिनियम, 1971) हा राष्ट्रध्वज, राष्ट्रगीत आणि भारतीय संविधानाच्या अवमानाशी संबंधित विशिष्ट कृत्यांसाठी शिक्षेची तरतूद करतो. या कायद्याच्या कलम 2 मध्ये राष्ट्रध्वजाचा अवमान आणि कलम 3 मध्ये राष्ट्रगीताच्या गायनास प्रतिबंध करणे किंवा त्यात अडथळा आणणे यासंबंधी तरतुदी आहेत. कलम 3A नुसार, संबंधित पूर्वदोषसिद्धीची अट पूर्ण झाल्यास पुढील दोषसिद्धीवर किमान एक वर्षाच्या कारावासाची तरतूद आहे. राष्ट्रध्वजाच्या प्रदर्शनासंबंधी तपशीलवार नियम Flag Code of India, 2002 मध्ये आहेत; ते सर्व नियम 1971 च्या कायद्यातील तरतुदी आहेत असे समजणे चुकीचे आहे. ३. न्यायालयीन संदर्भ: Bijoe Emmanuel v. State of Kerala (1986) या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने राष्ट्रगीत गायले नाही, तरी शिस्तबद्ध आणि आदरपूर्वक उभे राहिलेल्या विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत अधिकारांचे संरक्षण केले. त्यामुळे राष्ट्रगीत न गाणे आणि राष्ट्रगीताचा कायद्याने दंडनीय अवमान करणे या वेगळ्या बाबी आहेत. दिलेल्या पर्यायांमध्ये पर्याय 4 योग्य आहे.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity (राज्यव्यवस्था) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 348(1)(अ) नुसार, संसदेने कायद्याद्वारे अन्यथा तरतूद करेपर्यंत सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांतील न्यायिक कामकाजासाठी कोणती भाषा निर्धारित करण्यात आली आहे?

Polity (राज्यव्यवस्था) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 300A नुसार मालमत्तेच्या अधिकाराचे घटनात्मक स्वरूप आणि त्यापासून वंचित करण्याची अट कोणती आहे?

Polity (राज्यव्यवस्था) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी सर्वोच्च न्यायालयाला प्राधिलेख (Writs) जारी करण्याचा अधिकार कोणत्या अनुच्छेदाद्वारे प्रदान करण्यात आला आहे?

Polity (राज्यव्यवस्था) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेतील राष्ट्रपतींच्या नकाराधिकारांपैकी, ज्या अधिकारात राष्ट्रपती विधेयकाला संमती देत नाहीत आणि पुनर्विचारासाठीही परत पाठवत नाहीत, त्या अधिकाराला काय म्हणतात?

Polity (राज्यव्यवस्था) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राज्यघटनेनुसार, गुन्ह्यासाठी दोषी ठरलेल्या व्यक्तीच्या शिक्षेबाबत क्षमादान किंवा शिक्षेत बदल करण्याचा अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतींना कोणत्या कलमान्वये प्राप्त होतो?