MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

प्रस्तावनेतील कोणता शब्द दर्शवतो की भारताचा राष्ट्रप्रमुख निवडून आलेला आहे, वंशपरंपरागत नाही?

Which term in the Preamble indicates that India has an elected head of state, NOT hereditary?

पर्याय (Options):
A

धर्मनिरपेक्ष

B

समाजवादी

C

सार्वभौम

D

गणराज्य

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर गणराज्य आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेतील गणराज्य हा शब्द दर्शवतो की राष्ट्रप्रमुख हा निवडून आलेला अधिकारी आहे आणि वंशपरंपरागत राजा नाही. • भारतीय संदर्भात, भारताचे राष्ट्रपती हे राष्ट्रप्रमुख म्हणून काम करतात आणि ते पाच वर्षांच्या निश्चित कालावधीसाठी निर्वाचक मंडळाद्वारे (इलेक्टोरल कॉलेज) लोकांकडून अप्रत्यक्षपणे निवडले जातात. • सरकारचे प्रजासत्ताक स्वरूप हे सुनिश्चित करते की राजकीय सार्वभौमत्व राजा किंवा राणीसारख्या एका व्यक्तीऐवजी देशाच्या नागरिकांमध्ये निहित आहे. • याचा अर्थ कोणत्याही विशेषाधिकार प्राप्त वर्गाची अनुपस्थिती असाही होतो, म्हणजेच सर्व सार्वजनिक कार्यालये जात, पंथ किंवा धर्माच्या आधारावर कोणताही भेदभाव न करता प्रत्येक नागरिकासाठी खुली आहेत. • 26 जानेवारी 1950 रोजी संविधानाच्या प्रारंभावर भारताने गणराज्य होण्याचे निवडले, ज्यामुळे ब्रिटिश अधिराज्य म्हणून त्याचा दर्जा प्रभावीपणे संपुष्टात आला आणि राजाच्या जागी निवडून आलेल्या राष्ट्रपतींची नियुक्ती झाली. पूरक माहिती: • सार्वभौम • हा शब्द घोषित करतो की भारत एक स्वतंत्र सत्ता आहे आणि कोणत्याही बाह्य शक्तीवर अवलंबून नाही किंवा तिचे अधिराज्य नाही. • याचा अर्थ भारतीय संसदेला बाह्य हस्तक्षेपाशिवाय संविधानाने लादलेल्या निर्बंधांच्या आत कायदे करण्याचा अधिकार आहे. • समाजवादी • 42 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1976 द्वारे समाविष्ट केलेला, हा शब्द लोकशाही समाजवादाप्रती वचनबद्धता दर्शवतो. • सार्वजनिक आणि खाजगी दोन्ही क्षेत्रे एकत्र असलेल्या मिश्र अर्थव्यवस्थेद्वारे गरिबी, अज्ञान आणि संधीची असमानता संपवणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. • धर्मनिरपेक्ष • 42 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे देखील जोडलेला, हा शब्द दर्शवतो की राज्याला कोणताही अधिकृत धर्म नाही. • हे हमी देते की भारतातील सर्व धर्मांना समान दर्जा आणि सरकारकडून पाठिंबा मिळतो, ज्याचे संरक्षण अनुच्छेद 25 ते 28अंतर्गत केले आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'गणराज्य' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 25 → गणराज्य'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 25 चा संबंध थेट 'गणराज्य' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('धर्मनिरपेक्ष'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गणराज्य' हे ठरते. • पर्याय 2 ('समाजवादी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गणराज्य' हे ठरते. • पर्याय 3 ('सार्वभौम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गणराज्य' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('गणराज्य') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+