history
Advent of Europeans
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
इ.स. 1742 मध्ये ________ यांची फ्रेंच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या गव्हर्नरपदी नेमणूक झाल्याने भारतात अँग्लो-फ्रेंच संघर्षाला सुरुवात झाली.
The appointment of _________ as the Governor of the French East India Company in 1742 AD saw the beginning of the Anglo-French Conflict in India.
पर्याय (Options):
A
रॉबर्ट क्लाइव
B
अनवर-उद-दीन
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
जोसेफ फ्रेंकोइस डुप्ले
D
निजाम-उल-मुल्क
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर जोसेफ फ्रेंकोइस डुप्लेआहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• इ.स. 1742 मध्ये जोसेफ फ्रँकोइस डुप्ले यांची फ्रेंच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या गव्हर्नरपदी नेमणूक झाल्याने भारतात अँग्लो-फ्रेंच संघर्षाला सुरुवात झाली.
• पहिले कार्नाटक युद्ध हे युरोपातील अँग्लो-फ्रेंच युद्धाचा विस्तार होता जो ऑस्ट्रियन वारसाहक्क युद्धामुळे झाला होता.
• सेंट थोमची (मद्रासमधील) लढाई, जी फ्रेंच आणि कार्नाटकचे नवाब अन्वर-उद-दीनच्या सैनिकांमध्ये झाली, ज्याला इंग्रजांनी मदतीची विनंती केली, ती पहिल्या कार्नाटिक युद्धातील महत्वाचे वळण होते.
• 1748 मध्ये एक्स-ला-शापेल च्या करारावर स्वाक्षरी झाल्यावर पहिले कार्नाटिक युद्ध संपुष्टात आले आणि ऑस्ट्रियन उत्तराधिकार युद्ध संपले.
• या कराराच्या अटींनुसार मद्रास इंग्रजांच्या ताब्यात देण्यात आले आणि त्याबदल्यात फ्रेंचांना उत्तर अमेरिकेतील आपला प्रदेश मिळाला.
• भारतातील अँग्लो-फ्रेंच स्पर्धा दुसऱ्या कार्नाटक युद्धाचा पाया ठरली.
• हैदराबादचे अर्धस्वतंत्र नवाब आणि दख्खनचे मुघल प्रशासक निजाम-उल-मुल्क यांचे 1748 मध्ये निधन झाले.
• त्यांचे स्थान पक्के झाले आणि इंग्रज व फ्रेंच स्पर्धकांमधील संघर्षात झपाट्याने ओढले गेले.
• ड्युप्ले या फ्रेंच गव्हर्नरने इंग्रजांना पराभूत करण्यासाठी स्थानिक घराणेशाहीच्या वादात हस्तक्षेप करून दक्षिण भारतात आपली सत्ता आणि फ्रेंच राजकीय प्रभाव वाढविण्याचा प्रयत्न केला.
• परिणामी दुसरे कार्नाटक युद्ध 1749 ते 1754 पर्यंत चालले आणि ब्रिटिशांनी दक्षिण भारतात आपले स्थान मजबूत केले.
पूरक माहिती:
• रॉबर्ट क्लाइव्ह:
• बंगाल प्रांताचे पहिले ब्रिटिश गव्हर्नर रॉबर्ट क्लाईव्ह होते.
• बंगालमध्ये ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या राजवटीचा पाया रचण्याचे श्रेय क्लाइव्ह यांना दिले जाते.
• अन्वर-उद-दीन:
• ते आर्कोटचे पहिले नवाब होते.
• पहिल्या दोन कार्नाटक युद्धांमध्ये ते एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व होते.
• इ.स. 1721 ते 1733 या काळात ते थट्टाचा सुभेदारही होते.
• निजाम-उल-मुल्क:
• ते हैदराबादचे पहिले निजाम होते.