योग्य उत्तर चित्तरंजन दास आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: सुभाषचंद्र बोस (1897 - 1945) • सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म 23 जानेवारी 1897 रोजी बंगाल प्रांतातील ओरिसा विभागातील कटक येथे झाला. • 23 जानेवारी हा नेताजींचा जन्मदिवस 'पराक्रम दिवस' म्हणून साजरा केला जातो. • सुभाषचंद्र बोस हे 'नेताजी' या नावाने लोकप्रिय आहेत. • त्यांनी 1920 मध्ये इंग्लंडमध्ये भारतीय नागरी सेवा (ICS) परीक्षा उत्तीर्ण केली परंतु गांधीजींच्या असहकार चळवळीच्या हाकेवरून त्यांनी ती सोडली. • ते 1938 च्या हरिपुरा अधिवेशनात आणि 1939 च्या त्रिपुरी अधिवेशनात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे पहिले निवडून आलेले अध्यक्ष होते. • त्यांनी 1939 मध्ये फॉरवर्ड ब्लॉक आणि किसान सभेची स्थापना केली. • INA ची पहिली तुकडी सप्टेंबर 1942 मध्ये जपानच्या मदतीने तयार करण्यात आली होती. • त्यांनी 1943 मध्ये सिंगापूरमध्ये भारतीय सैन्याची (आझाद हिंद फौज) धुरा सांभाळली. • त्यांनी महात्मा गांधीजींचा उल्लेख 'राष्ट्रपिता' असा केला. • त्यांच्यावर विवेकानंदांच्या शिकवणीचा मोठा प्रभाव होता आणि ते त्यांना आपले आध्यात्मिक गुरू मानत असत. • चित्तरंजन दास हे "सुभाषचंद्र बोस यांचे राजकीय गुरू" होते. • ए. एन. मुखर्जी आयोगाने बोस यांच्या रहस्यमय बेपत्ता होण्याबाबत चौकशी केली. • "तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आजादी दूँगा" (तुम्ही मला रक्त द्या, मी तुम्हाला स्वातंत्र्य देईन) हे नेताजींचे प्रसिद्ध शब्द आहेत. • प्रसिद्ध घोषणा - चलो दिल्ली, जय हिंद. • आत्मचरित्र - द इंडियन स्ट्रगल (The Indian Struggle). पूरक माहिती: चित्तरंजन दास (1870 - 1925) • चित्तरंजन दास हे 'देशबंधू' म्हणून लोकप्रिय आहेत. • ते स्वराज्य पक्षाचे (1923) पहिले अध्यक्ष आहेत. • सी. आर. दास यांची अहमदाबाद अधिवेशनासाठी (1921) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली होती, परंतु त्यांना तुरुंगवास झाल्यामुळे हकीम अजमल खान यांनी अधिवेशनाचे अध्यक्षपद भूषवले. • ते ब्राह्मो समाजात सक्रियपणे सहभागी होते. • ते महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखालील असहकार चळवळीत सामील झाले. • 1908 मध्ये, अलीपूर बॉम्ब खटल्यात अरविंद घोष यांचा यशस्वी बचाव केल्यावर दास यांना व्यापक प्रसिद्धी मिळाली. एम. जी. रानडे (1842 - 1901) • एम. जी. रानडे यांना 'पश्चिम भारताच्या पुनर्जागरणाचे जनक' म्हटले जाते. • ते गोपाळ कृष्ण गोखले आणि बाळ गंगाधर टिळक यांचे मार्गदर्शक आणि राजकीय गुरू होते. • त्यांनी 1861 मध्ये “विधवा विवाह संघ” (Widow Marriage Association) स्थापन केला. • रानडे यांनी 1870 मध्ये लोकांच्या आकांक्षा सरकारपर्यंत पोहोचवण्यासाठी 'पुणे सार्वजनिक सभा' स्थापन केली. महात्मा गांधी (1869 - 1948) • गांधीजी आपल्या राष्ट्राचे पिता (राष्ट्रपिता) म्हणून ओळखले जातात. • ते 9 जानेवारी 1915 रोजी दक्षिण आफ्रिकेतून भारतात परतले आणि हा दिवस प्रवासी भारतीय दिवस म्हणून साजरा केला जातो. • गांधीजींचा पहिला सत्याग्रह चंपारण सत्याग्रह (1917) आहे, ज्याला पहिली सविनय कायदेभंग चळवळ म्हणूनही ओळखले जाते. • गांधीजींचे पहिले उपोषण अहमदाबाद मिल संप (1918) हे आहे. • गांधीजींची पहिली असहकार चळवळ खेडा सत्याग्रह (1918) ही आहे. • ते बेळगाव येथील आयएनसी (INC) अधिवेशनाचे (1924) अध्यक्ष होते. • 1931 मध्ये गांधीजींनी लंडनमधील दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भाग घेतला. • 30 जानेवारी 1948 रोजी नथुराम गोडसे यांनी गांधीजींची हत्या केली आणि हा दिवस 'हुतात्मा दिन' म्हणून पाळला जातो. गोपाळ कृष्ण गोखले (1866 - 1915) • त्यांनी 1905 मध्ये 'सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटी' ची स्थापना केली. • गोखले यांचे राजकीय गुरू एम. जी. रानडे होते. • ते 1905 च्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या वाराणसी अधिवेशनाचे अध्यक्ष होते. • गांधीजी त्यांना आपले राजकीय गुरू मानत असत. • टिळकांनी गोखले यांना 'भारताचा हिरा' म्हटले होते.