history
Rise of Indian Nationalism
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
'डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन' या संस्थेची स्थापना कोणी केली ?
Who founded the organization 'Depressed Classes Mission'?
पर्याय (Options):
A
डॉ. बी. आर. आंबेडकर
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
वि. रा. शिंदे
C
नारायण मेघाजी लोखंडे
D
महात्मा फुले
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर व्ही.आर.शिंदे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
•
ऑल इंडिया डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन-
• विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी 16 ऑक्टोबर 1906 रोजी या संस्थेची स्थापना केली.
• महाराष्ट्रातील संत तुकाराम, संत एकनाथ आणि संत रामदास यांच्या वाचनाने त्यांचे प्रारंभिक आध्यात्मिक प्रबोधन झाले.
• व्ही.आर.शिंदे हे दलित चळवळीच्या वतीने प्रमुख प्रचारक होते.
• अस्पृश्यता दूर करण्याचा प्रयत्न करणे , खालच्या स्तरातील लोकांना शिकवणे , त्यांना नोकऱ्या मिळवून देण्यासाठी मदत करणे, त्यांच्या सामाजिक समस्या सोडवणे ही या मिशनची उद्दिष्टे होती.
• या संस्थेने 4 फेब्रुवारी 1909 रोजी दलित विद्यार्थ्यांसाठी सुरू केलेले वसतिगृह , निराश्रित सेवासदनाची स्थापना, पुण्यात अहिल्याश्रम बांधणे, मंगळूर, इंदूर, भवानी येथे केंद्रे स्थापन करणे अशी अनेक कामे केली आहेत. त्यामुळे पर्याय A योग्य आहे.
• यात पुस्तकबांधणी, विणकाम, शिवणकाम इत्यादींचे औद्योगिक प्रशिक्षणही दिले आहे . त्यामुळे पर्याय ब बरोबर आहे.
• 1933 मध्ये व्ही.आर.शिंदे यांनी ' भारतीय अस्पृश्यांचा प्रश्न ' (भारतीय अस्पृश्यतेचा प्रश्न) हे पुस्तक लिहिले.
• या मिशनसोबत अनेक लोकांनी काम केले त्यापैकी काही म्हणजे सय्यद अब्दुल कादर, जानकीबाई, वामनराव सोहोनी, लेडी हार्डिंग, लक्ष्मीबाई रानडे.
• 1917 च्या काँग्रेस अधिवेशनात व्ही.आर.शिंदे यांनी " सार्वजनिक क्षेत्रातील अस्पृश्यता व्यवस्थेचे उच्चाटन " करण्याचा प्रस्ताव सादर केला.