MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography (भूगोल) Indian Economic and Human Geography
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जगातील देशांच्या बॉक्साइटच्या साठ्यांची तुलना करता सर्वाधिक ज्ञात साठे कोणत्या देशात आढळतात?

Which of the following countries has the largest reported bauxite reserves in the world?

पर्याय (Options):
A

ऑस्ट्रेलिया

B

जमैका

C

चीन

D

गिनी

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
१. भौगोलिक स्थान व खनिज वैशिष्ट्ये: गिनी हा पश्चिम आफ्रिकेतील अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावरील देश आहे. येथे उष्णकटिबंधीय हवामान आणि तीव्र अपक्षयामुळे तयार झालेल्या काही प्रदेशांमध्ये बॉक्साइटचे मोठे निक्षेप आढळतात. बॉक्साइट हा अॅल्युमिनियम धातू मिळविण्यासाठी वापरला जाणारा प्रमुख खनिज स्रोत आहे. तो सामान्यतः उष्णकटिबंधीय व उपोष्णकटिबंधीय प्रदेशांतील तीव्र अपक्षय झालेल्या खडकांशी संबंधित असतो; मात्र बॉक्साइट आणि जांभी मृदा हे समानार्थी शब्द नाहीत. २. खनिज उत्पादन व औद्योगिक उपयोग: बॉक्साइटपासून अॅल्युमिना तयार केले जाते आणि त्यापासून पुढे अॅल्युमिनियम धातू मिळविला जातो. अमेरिकेच्या भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाच्या (USGS) Mineral Commodity Summaries 2025 नुसार, गिनीचे बॉक्साइट साठे सुमारे ७.४ अब्ज मेट्रिक टन, तर ऑस्ट्रेलियाचे सुमारे ३.५ अब्ज मेट्रिक टन होते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांमध्ये गिनी हे योग्य उत्तर आहे. ३. आर्थिक भूगोल व दिशात्मक संदर्भ: गिनी हा पश्चिम आफ्रिकेतील महत्त्वाचा बॉक्साइट उत्पादक देश असून, २०२४ मध्ये तो जगातील सर्वाधिक बॉक्साइट उत्पादन करणारा देश होता. हा उत्पादनाचा आकडा आणि ज्ञात साठ्यांचा आकडा वेगवेगळे निर्देशक आहेत. भारताच्या २०११ च्या जनगणनेची आकडेवारी या प्रश्नाच्या उत्तरासाठी थेट संबंधित नाही. ४. निष्कर्ष: साठ्यांच्या तुलनेवर आधारित या प्रश्नाचे योग्य उत्तर गिनी (पर्याय ४) आहे. स्रोत: USGS, Mineral Commodity Summaries 2025, Bauxite and Alumina; USGS, Guinea country mineral information.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

बॉक्साइटचे सर्वाधिक साठे आणि सर्वाधिक उत्पादन यांची गल्लत करू नका. दोन्हींचे आकडे वेगवेगळे असतात आणि वर्षानुसार बदलू शकतात. USGS 2025 च्या आकडेवारीनुसार गिनीचे अंदाजित साठे ऑस्ट्रेलिया, जमैका आणि चीनपेक्षा अधिक आहेत. तसेच बॉक्साइट हे खनिज आहे, तर जांभी मृदा ही मृदेचा प्रकार आहे; दोन्ही एकच आहेत असे समजणे चुकीचे आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

साठ्यांचा क्रम लक्षात ठेवा: गिनी > ऑस्ट्रेलिया > व्हिएतनाम > इंडोनेशिया > जमैका > ब्राझील > चीन. लक्षात ठेवण्याी क्लृप्ती: 'गिनी पुढे, ऑस्ट्रेलिया मागे'. ही क्रमवारी USGS 2025 च्या निवडक देशांच्या अंदाजित साठ्यांवर आधारित आहे; भविष्यातील आवृत्त्यांमध्ये आकडे बदलू शकतात.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

१. ऑस्ट्रेलिया: हा जगातील प्रमुख बॉक्साइट उत्पादक देश असून त्याच्याकडे मोठे साठे आहेत; मात्र USGS 2025 च्या तुलनेत त्याचे अंदाजित साठे गिनीपेक्षा कमी आहेत. २. जमैका: हा कॅरिबियन प्रदेशातील बॉक्साइट उत्पादक देश आहे; USGS 2025 नुसार त्याचे अंदाजित साठे सुमारे २ अब्ज मेट्रिक टन होते, त्यामुळे तो योग्य उत्तर नाही. ३. चीन: हा बॉक्साइटचा मोठा उत्पादक आणि अॅल्युमिनियम उद्योगातील प्रमुख देश आहे; परंतु USGS 2025 नुसार त्याचे अंदाजित बॉक्साइट साठे सुमारे ६८० दशलक्ष मेट्रिक टन होते, जे गिनीपेक्षा खूप कमी आहेत. ४. गिनी: पश्चिम आफ्रिकेतील या देशाचे USGS 2025 मध्ये नोंदवलेले अंदाजित बॉक्साइट साठे सुमारे ७.४ अब्ज मेट्रिक टन होते; म्हणून हा योग्य पर्याय आहे.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Geography (भूगोल) MPSC सराव प्रश्न

समुद्राच्या खाऱ्या पाण्यातील विरघळलेले क्षार दूर करून ते गोडे पाणी मिळवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पद्धतींपैकी कोणती पद्धत आहे?

Geography (भूगोल) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते धरण कृष्णा नदीच्या मुख्य प्रवाहावर बांधलेले आहे?

Geography (भूगोल) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय द्वीपकल्पीय पठाराच्या दक्षिण भागात पश्चिम घाट आणि पूर्व घाट या दोन पर्वतश्रेणींचा संगम कोणत्या टेकड्यांच्या प्रदेशात होतो?

Geography (भूगोल) MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या २०११ च्या जनगणनेतील जिल्हानिहाय लोकसंख्या घनतेच्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्या घनता असलेल्या पहिल्या पाच जिल्ह्यांचा उतरता क्रम कोणता आहे?

Geography (भूगोल) MPSC सराव प्रश्न

डिसेंबर २०२५ मध्ये प्राणी विनिमय कार्यक्रमांतर्गत बन्नेरघट्टा जैविक उद्यानात आठ ब्लॅक-कॅप्ड कॅपुचिन माकडे कोणत्या देशातून आणण्यात आली?