योग्य उत्तर भारतीय रिझर्व्ह बँक आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ही भारताच्या चलन प्रणालीतील अंतिम उपाययोजना करणारी बँक आहे.
• RBI ही भारताची मध्यवर्ती बँक असून, बँकिंग प्रणालीचे नियमन करणे, चलनविषयक धोरण नियंत्रित करणे आणि बँक नोटा जारी करणे यासाठी ती जबाबदार आहे.
• RBI ची अंतिम उपाययोजना करणारी बँक म्हणून भूमिका म्हणजे ती बँकांना तरलता प्रदान करू शकते ज्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आहेत परंतु तात्पुरत्या तरलतेच्या समस्यांना तोंड देत आहेत.
• असे तेव्हा होऊ शकते जेव्हा इतर कोणतीही बँक गरजू बँकेला कर्ज देण्यास तयार नसते.
• RBI ची स्थापना 1 एप्रिल 1935 रोजी झाली आणि ती सुरुवातीला खाजगी मालकीची होती. 1949 मध्ये तिचे राष्ट्रीयीकरण झाले आणि आता ती पूर्णपणे भारत सरकारच्या मालकीची आहे.
पूरक माहिती:
• भारतातील इतर काही बँका:
• स्टेट बँक ऑफ इंडिया: ही एक सार्वजनिक बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे.
• HDFC बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे.
• ICICI बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे.
• कोटक महिंद्रा बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे.
• बँक ऑफ बडोदा: ही एक सार्वजनिक बँक आहे जी भारतातील तिसरी सर्वात मोठी राष्ट्रीयीकृत बँक आहे.
• पंजाब नॅशनल बँक: ही एक सार्वजनिक बँक आहे.
• इंडसइंड बँक: ही एक खाजगी बँक आहे.
The correct answer is Reserve Bank of India
Explanation & Key Takeaways:
• The Reserve Bank of India (RBI) is the lender of last resort in India's monetary system.
• The RBI is India's central bank and is responsible for regulating the banking system, controlling monetary policy, and issuing banknotes.
• The RBI's role as the lender of last resort means that it can provide liquidity to banks that are solvent but temporarily facing liquidity issues.
• This can happen when no other bank is willing to extend credit to the bank in need.
• The RBI was established on April 1, 1935, and was originally privately owned. It was nationalized in 1949 and is now fully owned by the Government of India.
Related Concepts:
• some other banks in India:
• State Bank of India: A public bank that is one of the four largest Indian banks by total assets
• HDFC Bank: A private bank that is one of the four largest Indian banks by total assets
• ICICI Bank: A private bank that is one of the four largest Indian banks by total assets
• Kotak Mahindra Bank: A private bank that is one of the four largest Indian banks by total assets
• Bank of Baroda: A public bank that is the third largest nationalized bank in India
• Punjab National Bank: A public bank
• IndusInd Bank: A private bank
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फेडरल बँक') आणि पर्याय 4 ('भारतीय रिझर्व्ह बँक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Federal Bank') with Option 4 ('Reserve Bank of India'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'भारतीय रिझर्व्ह बँक'. अर्थव्यवस्थेत RBIचा थेट संबंध 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'Reserve Bank of India'. Link RBI with 'Reserve Bank of India'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('फेडरल बँक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('स्टेट बँक ऑफ इंडिया'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('भारतीय रिझर्व्ह बँक') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Federal Bank'): Incorrect. As per official verified records, 'Reserve Bank of India' is the valid fact.
• Option 2 ('State Bank of India'): Incorrect. As per official verified records, 'Reserve Bank of India' is the valid fact.
• Option 3 ('Central Bank of India'): Incorrect. As per official verified records, 'Reserve Bank of India' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Reserve Bank of India').