MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय चलन प्रणालीमध्ये कोणत्या बँकेला 'अंतिम उपाययोजना करणारी बँक' म्हणतात?

Which bank is called 'lender of last resort' in Indian monetary system?

पर्याय (Options):
A

फेडरल बँक

B

स्टेट बँक ऑफ इंडिया

C

सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया

D

भारतीय रिझर्व्ह बँक

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर भारतीय रिझर्व्ह बँक आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ही भारताच्या चलन प्रणालीतील अंतिम उपाययोजना करणारी बँक आहे. • RBI ही भारताची मध्यवर्ती बँक असून, बँकिंग प्रणालीचे नियमन करणे, चलनविषयक धोरण नियंत्रित करणे आणि बँक नोटा जारी करणे यासाठी ती जबाबदार आहे. • RBI ची अंतिम उपाययोजना करणारी बँक म्हणून भूमिका म्हणजे ती बँकांना तरलता प्रदान करू शकते ज्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आहेत परंतु तात्पुरत्या तरलतेच्या समस्यांना तोंड देत आहेत. • असे तेव्हा होऊ शकते जेव्हा इतर कोणतीही बँक गरजू बँकेला कर्ज देण्यास तयार नसते. • RBI ची स्थापना 1 एप्रिल 1935 रोजी झाली आणि ती सुरुवातीला खाजगी मालकीची होती. 1949 मध्ये तिचे राष्ट्रीयीकरण झाले आणि आता ती पूर्णपणे भारत सरकारच्या मालकीची आहे. पूरक माहिती: • भारतातील इतर काही बँका: • स्टेट बँक ऑफ इंडिया: ही एक सार्वजनिक बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे. • HDFC बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे. • ICICI बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे. • कोटक महिंद्रा बँक: ही एक खाजगी बँक आहे जी एकूण मालमत्तेनुसार भारतातील चार सर्वात मोठ्या बँकांपैकी एक आहे. • बँक ऑफ बडोदा: ही एक सार्वजनिक बँक आहे जी भारतातील तिसरी सर्वात मोठी राष्ट्रीयीकृत बँक आहे. • पंजाब नॅशनल बँक: ही एक सार्वजनिक बँक आहे. • इंडसइंड बँक: ही एक खाजगी बँक आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फेडरल बँक') आणि पर्याय 4 ('भारतीय रिझर्व्ह बँक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'भारतीय रिझर्व्ह बँक'. अर्थव्यवस्थेत RBIचा थेट संबंध 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फेडरल बँक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते. • पर्याय 2 ('स्टेट बँक ऑफ इंडिया'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते. • पर्याय 3 ('सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय रिझर्व्ह बँक' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('भारतीय रिझर्व्ह बँक') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]