सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
केरळ हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 17 मे 1998 रोजी, माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या हस्ते अधिकृतपणे केरळ राज्य दारिद्र्य निर्मूलन अभियान, कुदुम्बश्री चा शुभारंभ करण्यात आला होता.
• भारतीय संविधानातील 73 व्या आणि 74 व्या सुधारणांनी स्थापित आणि अधिकार दिलेल्या स्थानिक स्वशासनाच्या दिशानिर्देशनाखाली, सदर अभियान दहा वर्षांच्या निश्चित कालावधीत पूर्ण दारिद्र्य दूर करण्याचा प्रयत्न करणार होते.
• भारत सरकार आणि NABARD च्या सक्रिय मदतीने, राज्य सरकारने स्थापित केलेल्या या अभियानाने दारिद्र्य गटास समुदाय-आधारित गटांमध्ये एकत्र करून दारिद्र्यविरोधी लढ्यासाठी एक नवीन दृष्टिकोन स्वीकारला होता.
• सदर अभियान, प्रकल्प-आधारित धोरणाऐवजी प्रक्रिया-आधारित दृष्टिकोनाचा अवलंब करते.
• केरळमधील महिलांच्या परिसर गटांचा (NHGs) एक समुदाय संघटना असलेले कुदुम्बश्री, आपल्या हक्कांसाठी किंवा सक्षमीकरणासाठी सर्व क्षेत्रातील महिलांना एकत्र आणून, ग्रामीण व शहरी अशा दोन्ही क्षेत्रांमध्ये महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी एक यशस्वी पद्धत म्हणून ओळखले जाते.
महत्त्वाची टीप:
• केरळ: (2022 नुसार)
• राज्यपाल: आरिफ मोहम्मद खान
• राजधानी: तिरुवनंतपुरम
• मुख्यमंत्री: पिनराई विजयन
The correct answer is Kerala.
Explanation & Key Takeaways:
• On May 17, 1998, former Prime Minister Atal Bihari Vajpayee officially launched Kudumbashree, the Kerala State Poverty Eradication Mission.
• Under the direction of Local Self Governments established and given authority by the 73rd and 74th Amendments to the Indian Constitution, the Mission aspires to remove absolute poverty within a set time frame of ten years.
• By putting the impoverished in community-based groups, the Mission established by the State Government with the active assistance of the Government of India and NABARD has adopted a novel approach to combating poverty.
• Instead of using a project-based strategy, the Mission uses a process approach.
• Bringing together women from all walks of life to fight for their rights or for empowerment, Kudumbashree, a community organisation of Neighborhood Groups (NHGs) of women in Kerala, has been recognised as a successful method for the empowerment of women in rural as well as urban regions.
Important Notes:
• Kerala: (As of 2022)
• Governor: Arif Mohammad Khan
• Capital: Thiruvananthapuram
• Chief Minister: Pinarayi Vijayan
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('कर्नाटक') आणि पर्याय 1 ('केरळ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Karnataka') with Option 1 ('Kerala'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'केरळ'. Government Policies and Schemesमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Kerala' as the core identifier for Government Policies and Schemes.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('कर्नाटक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केरळ' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('तामिळनाडू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केरळ' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('आंध्रप्रदेश'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केरळ' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('केरळ') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Karnataka'): Incorrect. As per official verified records, 'Kerala' is the valid fact.
• Option 3 ('Tamilnadu'): Incorrect. As per official verified records, 'Kerala' is the valid fact.
• Option 4 ('Andhra Pradesh'): Incorrect. As per official verified records, 'Kerala' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Kerala').