सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर आर.एम. नाचम्मई आहे.
In News
• आर.एम. नाचम्मई यांनी 15 मार्च 2026 रोजी भारतामध्ये कार्यरत असलेल्या अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या पहिल्या महिला मुख्य अधीक्षक बनून इतिहास रचला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• त्यांनी कर्नाटक येथील कैगा जनरेटिंग स्टेशन युनिट 3 आणि 4 चा कार्यभार स्वीकारला.
• ही सुविधा भारतीय अणुऊर्जा महामंडळ लिमिटेड (NPCIL) द्वारे व्यवस्थापित केली जाते.
• आपल्या भूमिकेत, त्या रिऍक्टर कॉम्प्लेक्सच्या कार्यप्रणाली, देखभाल आणि अभियांत्रिकी सहाय्य विभागांचे निरीक्षण करतात.
• कैगा युनिट 3 आणि 4 हे दाबयुक्त जड पाणी रिऍक्टर्स (PHWRs) आहेत, ज्यांची क्षमता प्रत्येकी 220 मेगावॅट आहे.
पूरक माहिती:
• NPCIL
• अणुऊर्जा विभाग (DAE) अंतर्गत एक सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, जो अणुऊर्जा रिऍक्टर्सच्या डिझाइन, बांधकाम आणि ऑपरेशनसाठी जबाबदार आहे.
• दाबयुक्त जड पाणी रिऍक्टर (PHWR)
• एक अणुऊर्जा रिऍक्टर जो अन-एनरिच्ड नैसर्गिक युरेनियमचा इंधन म्हणून आणि जड पाणी ($D_2O$) शीतलक आणि मॉडरेटर म्हणून वापरतो.
• कैगा जनरेटिंग स्टेशन
• कर्नाटकातील उत्तर कन्नड जिल्ह्यात स्थित, हे भारतातील प्रमुख अणुऊर्जा उत्पादन केंद्रांपैकी एक आहे.
The correct answer is RM Nachammai.
In News
• RM Nachammai made history on March 15, 2026, by becoming the first woman Chief Superintendent of an operational nuclear power plant in India.
Explanation & Key Takeaways:
• She assumed charge of Kaiga Generating Station Units 3 & 4 in Karnataka.
• The facility is managed by the Nuclear Power Corporation of India Ltd (NPCIL).
• In her role, she oversees the Operations, Maintenance, and Engineering Support divisions of the reactor complex.
• Kaiga Units 3 & 4 are Pressurised Heavy Water Reactors (PHWRs) with a capacity of 220 MW each.
Related Concepts:
• NPCIL
• A Public Sector Undertaking under the Department of Atomic Energy (DAE), responsible for the design, construction, and operation of nuclear power reactors.
• Pressurised Heavy Water Reactor (PHWR)
• A nuclear power reactor that uses unenriched natural uranium as its fuel and heavy water ($D_2O$) as its coolant and moderator.
• Kaiga Generating Station
• Located in the Uttara Kannada district of Karnataka, it is one of India's major nuclear power generation hubs.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('एन. कलाइसेल्वी') आणि पर्याय 2 ('आर. एम. नचम्मई') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Kalaiselvi') with Option 2 ('RM Nachammai'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'आर. एम. नचम्मई'. Appointments and Resignationsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'RM Nachammai' as the core identifier for Appointments and Resignations.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('सौम्या स्वामिनाथन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर. एम. नचम्मई' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('एन. कलाइसेल्वी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर. एम. नचम्मई' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('टेसी थॉमस'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर. एम. नचम्मई' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('आर. एम. नचम्मई') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Soumya Swaminathan'): Incorrect. As per official verified records, 'RM Nachammai' is the valid fact.
• Option 3 ('Kalaiselvi'): Incorrect. As per official verified records, 'RM Nachammai' is the valid fact.
• Option 4 ('Tessy Thomas'): Incorrect. As per official verified records, 'RM Nachammai' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('RM Nachammai').