सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर CISF आहे.
In News
• केंद्र सरकारने भारतातील 250 पेक्षा जास्त प्रमुख आणि लहान बंदरांसाठी CISF (सेंट्रल इंडस्ट्रियल सिक्युरिटी फोर्स) ला नवीन सुरक्षा नियामक म्हणून नियुक्त केले आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतातील वाढती मालवाहतूक आणि ब्लू इकॉनॉमीच्या विस्तारामुळे CISF ची सुरक्षा नियामक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
• देशभरातील बंदरांसाठी एकसमान, व्यावसायिक सुरक्षा रचना प्रदान करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
• CISF हे एक केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल आहे, जे भारतातील गंभीर पायाभूत सुविधा, औद्योगिक मालमत्ता आणि वाहतूक प्रणाली सुरक्षित करते.
• 1969 मध्ये स्थापित, राष्ट्रीय पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षेची खात्री करण्यासाठी CISF कायदा, 1983 अंतर्गत या दलाचा विस्तार करण्यात आला.
पूरक माहिती:
• CISF ची उद्दिष्ट्ये
• गंभीर पायाभूत सुविधांसाठी विशेष, तंत्रज्ञान-आधारित सुरक्षा प्रदान करणे.
• भारतातील औद्योगिक, विमान आणि धोरणात्मक क्षेत्रांमध्ये सुरक्षित आणि अखंडित कामकाज सुनिश्चित करणे.
• ब्लू इकॉनॉमी आणि बंदर सुरक्षा
• वाढत्या ब्लू इकॉनॉमी आणि मालवाहतुकीमुळे बंदरांवर व्यावसायिक सुरक्षा नियमांची आवश्यकता आहे.
The correct answer is CISF.
In News
• The Union Government has designated the CISF (Central Industrial Security Force) as the new safety regulator for over 250 major and minor seaports across India.
Explanation & Key Takeaways:
• CISF was designated as the safety regulator due to the rising cargo movement and expansion of the Blue Economy in India.
• It aims to provide a uniform, professional security architecture for seaports across the country.
• CISF is a Central Armed Police Force that secures critical infrastructure, industrial assets, and transport systems in India.
• Founded in 1969, the force was later expanded under the CISF Act, 1983 to ensure security for national infrastructure.
Related Concepts:
• CISF Objectives
• To provide specialised, technology-driven security for critical infrastructure.
• To ensure safe and uninterrupted operations across industrial, aviation, and strategic sectors in India.
• Blue Economy and Port Security
• The growing Blue Economy and cargo movement necessitated the need for professional security regulation across ports.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('CRPF') आणि पर्याय 2 ('CISF') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('CRPF') with Option 2 ('CISF'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'CISF'. National Affairsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'CISF' as the core identifier for National Affairs.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('BSF'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'CISF' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('CRPF'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'CISF' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('ITBP'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'CISF' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('CISF') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('BSF'): Incorrect. As per official verified records, 'CISF' is the valid fact.
• Option 3 ('CRPF'): Incorrect. As per official verified records, 'CISF' is the valid fact.
• Option 4 ('ITBP'): Incorrect. As per official verified records, 'CISF' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('CISF').