योग्य उत्तर म्हणजे संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम.
In News
• संयुक्त राष्ट्रांच्या पर्यावरण कार्यक्रमाने (UNEP) 2023 मध्ये सार्वजनिक आणि खाजगी वन वित्तपुरवठ्याचा जागतिक आढावा देणारा पहिला स्टेट ऑफ फायनान्स फॉर फॉरेस्ट्स (SFF) अहवाल प्रसिद्ध केला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• SFF अहवालात असे दिसून आले आहे की 2023 मध्ये जागतिक वन वित्तपुरवठा केवळ 84 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत पोहोचला, तर 2030 पर्यंत दरवर्षी 300 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स आणि 2050 पर्यंत 498 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सची गरज होती.
• खाजगी वन वित्तपुरवठा फक्त US$7.5 अब्ज इतका होता, जो मुख्यत्वे कमी जोखीम असलेल्या बाजारपेठांकडे निर्देशित केला गेला, जंगलतोडीला बळी पडणाऱ्या उष्णकटिबंधीय जंगलांकडे नाही.
• या अहवालात पर्यावरणाला हानिकारक असलेल्या 406 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सच्या अनुदानावर आणि जंगलतोडीच्या जोखमीच्या कंपन्यांना 8.9 ट्रिलियन अमेरिकन डॉलर्सच्या खाजगी वित्तपुरवठ्यावर प्रकाश टाकण्यात आला.
• हवामान बदल आणि जैवविविधतेच्या नुकसानाचा सामना करण्यासाठी शाश्वत वन गुंतवणुकीकडे सार्वजनिक आणि खाजगी भांडवल वळवण्याचे आवाहन त्यात करण्यात आले.
पूरक माहिती:
• संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (UNEP)
• स्थापना - 1972
• मुख्यालय - नैरोबी, केनिया
• कार्यकारी संचालक - इंगर अँडरसन
• आदेश - संयुक्त राष्ट्रांच्या पर्यावरणीय उपक्रमांचे समन्वय साधणे आणि शाश्वत धोरणे राबविण्यात देशांना पाठिंबा देणे.
• वनांसाठी वित्त स्थिती (SFF) अहवाल
• जागतिक वन वित्तपुरवठा, गुंतवणुकीतील तफावत आणि निसर्ग-आधारित मालमत्ता वर्गांवर लक्ष केंद्रित करते.
• शाश्वत वनीकरण आणि जैवविविधता संरक्षणात खाजगी क्षेत्राच्या सहभागाला प्रोत्साहन देते.
• वन वित्त तफावत
• सध्याचा वार्षिक निधी: US$84 अब्ज (2023)
• 2030 पर्यंत आवश्यक: 300 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स
• वार्षिक तूट: US$216 अब्ज
• जंगलांचे पर्यावरणीय महत्त्व
• जंगले दरवर्षी सुमारे 2.6 अब्ज टन CO₂ शोषून घेतात.
• ते 80% स्थलीय जैवविविधतेचे समर्थन करतात आणि 1.6 अब्जाहून अधिक लोकांचे जीवनमान टिकवून ठेवतात.
The correct answer is United Nations Environment Programme.
In News
• The United Nations Environment Programme (UNEP) released the first State of Finance for Forests (SFF) report, providing a global overview of public and private forest finance in 2023.
Explanation & Key Takeaways:
• The SFF report revealed that global forest finance reached only US$84 billion in 2023, against a need of US$300 billion annually by 2030 and US$498 billion by 2050.
• Private forest finance amounted to just US$7.5 billion, largely directed toward low-risk markets, not tropical forests vulnerable to deforestation.
• The report highlighted US$406 billion in environmentally harmful subsidies and US$8.9 trillion in private financing tied to deforestation-risk companies.
• It called for redirecting both public and private capital toward sustainable forest investments to combat climate change and biodiversity loss.
Related Concepts:
• United Nations Environment Programme (UNEP)
• Founded in - 1972
• Headquarters - Nairobi, Kenya
• Executive Director - Inger Andersen
• Mandate - To coordinate the UN’s environmental activities and support countries in implementing sustainable policies.
• State of Finance for Forests (SFF) Report
• Focuses on global forest finance, investment gaps, and nature-based asset classes.
• Encourages private sector participation in sustainable forestry and biodiversity protection.
• Forest Finance Gap
• Current annual funding: US$84 billion (2023)
• Required by 2030: US$300 billion
• Annual deficit: US$216 billion
• Environmental Importance of Forests
• Forests absorb about 2.6 billion tonnes of CO₂ annually.
• They support 80% of terrestrial biodiversity and sustain livelihoods for over 1.6 billion people.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी') आणि पर्याय 2 ('संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('International Monetary Fund') with Option 2 ('United Nations Environment Programme'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम'. Indexes and Reportsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'United Nations Environment Programme' as the core identifier for Indexes and Reports.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('जागतिक बँक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('जागतिक आर्थिक मंच'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('World Bank'): Incorrect. As per official verified records, 'United Nations Environment Programme' is the valid fact.
• Option 3 ('International Monetary Fund'): Incorrect. As per official verified records, 'United Nations Environment Programme' is the valid fact.
• Option 4 ('World Economic Forum'): Incorrect. As per official verified records, 'United Nations Environment Programme' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('United Nations Environment Programme').