MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science and Technology FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

इंडियन नॅशनल स्पेस प्रमोशन अँड ऑथोरायझेशन सेंटर (IN-SPACe) द्वारे सुरू करण्यात आलेल्या AI INSPIRED कार्यक्रमाचे पूर्ण रूप काय आहे?

What is the full form of the AI INSPIRED programme launched by Indian National Space Promotion and Authorisation Centre (IN-SPACe)?

पर्याय (Options):
A

ऍडव्हान्स्ड इनोवेशन फॉर स्पेस प्रोपल्शन, इंटेलिजन्स अँड रिसर्च इन इंजिनीअरिंग डिझाइन

B

इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स फॉर स्पेस परफॉर्मन्स, इनोवेशन अँड रिसर्च डेव्हलपमेंट

D

इंटिग्रेटेड स्पेस प्रोग्राम फॉर रिसर्च, इनोवेशन अँड डेटा इंजिनीअरिंग

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट आहे. In News • इंडियन नॅशनल स्पेस प्रमोशन अँड ऑथोरायझेशन सेंटर (IN-SPACe) ने भारतातील अंतराळ क्षेत्रात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चा वापर वाढवण्यासाठी AI INSPIRED कार्यक्रम सुरू केला आहे. • या उपक्रमाचा उद्देश स्टार्ट-अप्स आणि MSME ला अंतराळ मोहिमा आणि डाउनस्ट्रीम ऍप्लिकेशन्ससाठी AI-आधारित सोल्यूशन्स विकसित करण्यास सक्षम करणे आहे. AI INSPIRED कार्यक्रमाची मुख्य वैशिष्ट्ये • एकूण खर्च: ₹6 कोटी. • आर्थिक सहाय्य: निवडलेल्या प्रत्येक प्रकल्पाला ₹1 कोटी पर्यंत अनुदान. • लाभार्थी: IN-SPACe सीड फंड योजनेअंतर्गत सहा पर्यंत स्टार्ट-अप्स/MSME. • अतिरिक्त सहाय्य: मार्गदर्शन, प्रस्ताव विकास सहाय्य, तांत्रिक संसाधने आणि कौशल्य-निर्माण समर्थन. • उद्देश: खाजगी क्षेत्रातील नवकल्पनांना भारताच्या दीर्घकालीन राष्ट्रीय अंतराळ प्राधान्यांशी जुळवून घेणे. कार्यक्रमांतर्गत तीन धोरणात्मक मार्ग • 1. Edge Intelligence in Orbit: विसंगती शोधणे, ऊर्जा अनुकूलन, भविष्यसूचक देखभाल आणि स्वायत्त निर्णय घेण्यासाठी AI-शक्तीवर आधारित ऑनबोर्ड सिस्टम. • 2. Space for Earth Intelligence: अचूक शेती, आपत्ती व्यवस्थापन, हवामान निरीक्षण, खनिज मॅपिंग आणि शहरी नियोजनासाठी AI-आधारित उपग्रह डेटा विश्लेषण. • 3. Smart Access to Space: प्रक्षेपण लॉजिस्टिक्स, उपग्रह तैनाती, टक्कर टाळणे आणि मिशन प्लॅनिंगमध्ये सुधारणा करून विश्वासार्हता आणि खर्च-कार्यक्षमता वाढवणे. Significance • 150 हून अधिक अंतराळ स्टार्ट-अप्स असलेल्या भारताच्या वाढत्या खाजगी अंतराळ इकोसिस्टमला समर्थन देते. • मिशन स्वायत्तता वाढवते आणि ग्राउंड कंट्रोल सिस्टमवरील अवलंबित्व कमी करते. • आपत्ती तयारी, राष्ट्रीय सुरक्षा आणि डेटा-आधारित प्रशासनाला बळकट करते. • जागतिक ट्रेंडशी जुळवून घेते, कारण 2040 पर्यंत अंतराळ अर्थव्यवस्था $1 ट्रिलियन पेक्षा जास्त होण्याची शक्यता आहे. • सामूहिक फायद्यासाठी अंतराळ तंत्रज्ञानाला इंटेलिजेंट सिस्टम्समध्ये विलीन करण्याच्या भारताच्या धोरणात्मक दृष्टिकोनाला बळकटी देते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स फॉर स्पेस परफॉर्मन्स, इनोवेशन अँड रिसर्च डेव्हलपमेंट') आणि पर्याय 2 ('इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट'. Science and Technologyमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('ऍडव्हान्स्ड इनोवेशन फॉर स्पेस प्रोपल्शन, इंटेलिजन्स अँड रिसर्च इन इंजिनीअरिंग डिझाइन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट' हे ठरते. • पर्याय 3 ('आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स फॉर स्पेस परफॉर्मन्स, इनोवेशन अँड रिसर्च डेव्हलपमेंट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट' हे ठरते. • पर्याय 4 ('इंटिग्रेटेड स्पेस प्रोग्राम फॉर रिसर्च, इनोवेशन अँड डेटा इंजिनीअरिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('इनोव्हेटिंग स्पेस परफॉर्मन्स विथ इंटेलिजेंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंट') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?