योग्य उत्तर शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय आहे.
In News
• प्रकल्प वीर गाथा 5.0 (2025-26) नुकताच देशभरातील शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये शौर्याच्या कथा प्रसारित करण्यासाठी एक सहयोगी प्रयत्न म्हणून सुरू करण्यात आला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• देशभक्ती आणि नागरिक मूल्ये वाढवण्यासाठी संरक्षण मंत्रालय (MoD) आणि शिक्षण मंत्रालय (MoE) यांच्या संयुक्त विद्यमाने 2021 मध्ये 'वीर गाथा' प्रकल्प सुरू करण्यात आला.
• या उपक्रमात इयत्ता 3 री ते 12 वी पर्यंतच्या विद्यार्थ्यांना शौर्य पुरस्कार विजेत्यांवर कविता, निबंध, चित्रे आणि मल्टीमीडिया सादरीकरणे यांसारखे प्रकल्प तयार करण्यास प्रोत्साहन दिले जाते.
• 5.0 आवृत्ती (2025-26) ने "सामरिक परंपरा" या थीम अंतर्गत स्वातंत्र्यपूर्व योद्धे आणि ऐतिहासिक लष्करी परंपरांचा समावेश करण्यासाठी त्याची व्याप्ती वाढवली.
• प्रकल्पातील सहभाग
• सुरुवात - 2021 (आझादी का अमृत महोत्सव चा भाग म्हणून)
• वीर गाथा 5.0 सहभाग - 1.92 कोटींहून अधिक विद्यार्थी
• राष्ट्रीय विजेते - "सुपर 100" म्हणून ओळखले जाणारे शीर्ष 100 विद्यार्थी
पूरक माहिती:
• शौर्य पुरस्कार पोर्टल (GAP)
• महत्त्व - एक डिजिटल प्लॅटफॉर्म जिथे शौर्याच्या कथा नोंदवल्या जातात; वीर गाथा प्रकल्प या पोर्टल अंतर्गत स्थापित केला आहे.
• उद्देश - स्वातंत्र्यापासूनच्या सर्व शौर्य पुरस्कार विजेत्यांविषयी माहितीसाठी एकच खिडकी (सिंगल-विंडो) स्त्रोत म्हणून कार्य करणे.
• सुपर 100 बक्षीस
• रोख बक्षीस - प्रत्येक विजेत्याला 10,000 रुपये.
• ओळख - MoE आणि MoD द्वारे नवी दिल्लीत संयुक्तपणे सत्कार केला जातो आणि कर्तव्य पथावरील प्रजासत्ताक दिन परेडसाठी आमंत्रित केले जाते.
The correct answer is Ministry of Education and Ministry of Defence.
In News
• Project Veer Gatha 5.0 (2025-26) was recently launched as a collaborative effort to disseminate stories of valor among school students across India.
Explanation & Key Takeaways:
• Project Veer Gatha was instituted in 2021 by the Ministry of Defence (MoD) in collaboration with the Ministry of Education (MoE) to foster patriotism and civic values.
• The initiative targets students from Classes 3 to 12, encouraging them to create projects like poems, essays, paintings, and multimedia presentations on gallantry award winners.
• The 5.0 edition (2025-26) expanded its scope to include pre-independence warriors and historical military traditions under the theme "Samarik Parampara."
• Project Participation
• Inception - 2021 (as part of Azadi Ka Amrit Mahotsav)
• Veer Gatha 5.0 Participation - Over 1.92 crore students
• National Winners - Top 100 students known as "Super 100"
Related Concepts:
• Gallantry Awards Portal (GAP)
• Significance - The digital platform where stories of bravery are documented; Project Veer Gatha is instituted under this portal.
• Objective - To serve as a single-window source for information on all gallantry awardees since independence.
• Super 100 Rewards
• Cash Prize - Rs 10,000 per winner.
• Recognition - Felicitated jointly by the MoE and MoD in New Delhi and invited to the Republic Day Parade at Kartavya Path.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('शिक्षण मंत्रालय आणि संस्कृती मंत्रालय') आणि पर्याय 3 ('शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Ministry of Education and Ministry of Culture') with Option 3 ('Ministry of Education and Ministry of Defence'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय'. Awards and Honoursमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Ministry of Education and Ministry of Defence' as the core identifier for Awards and Honours.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('गृह मंत्रालय आणि संस्कृती मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('युवा व्यवहार मंत्रालय आणि गृह मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('शिक्षण मंत्रालय आणि संस्कृती मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('शिक्षण मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Ministry of Home Affairs and Ministry of Culture'): Incorrect. As per official verified records, 'Ministry of Education and Ministry of Defence' is the valid fact.
• Option 2 ('Ministry of Youth Affairs and Ministry of Home Affairs'): Incorrect. As per official verified records, 'Ministry of Education and Ministry of Defence' is the valid fact.
• Option 4 ('Ministry of Education and Ministry of Culture'): Incorrect. As per official verified records, 'Ministry of Education and Ministry of Defence' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Ministry of Education and Ministry of Defence').