योग्य उत्तर नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT) आहे.
In News
• नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT) ने भारताच्या पहिल्या स्वदेशी फ्लोटिंग LiDAR (लाइट डिटेक्शन अँड रेंजिंग) बुई प्रणालीची यशस्वीपणे चाचणी केली आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• चाचणी स्थळ: ही प्रणाली तामिळनाडूतील मुट्टोम किनारपट्टीवर तैनात करण्यात आली होती.
• तंत्रज्ञान: ही प्रणाली समुद्रसपाटीपासून 300 मीटर उंचीपर्यंत वाऱ्याचा वेग, दिशा आणि गती मोजण्यासाठी लेसर पल्सेसचा वापर करते.
• सामरिक उद्दिष्ट: यामुळे भारताच्या 70 GW अपतटीय पवन ऊर्जा संभाव्य लक्ष्याला, विशेषतः गुजरात आणि तामिळनाडूच्या किनारपट्टीसाठी, पाठिंबा मिळतो.
• स्वदेशीकरण: आत्मनिभर भारत अंतर्गत विकसित, युरोपियन आयातींच्या तुलनेत खरेदी खर्च 30-40% ने कमी करतो.
• लवचिकता: ही बुई हिंदी महासागरातील मान्सून चक्रीवादळे आणि उच्च आर्द्रतेला तोंड देण्यासाठी बनवण्यात आली आहे.
NIOT बद्दल
• नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी
• NIOT ही भारत सरकारच्या पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या अंतर्गत एक स्वायत्त संस्था आहे. तिची स्थापना 1993 मध्ये झाली असून तिचे मुख्यालय चेन्नई येथे आहे.
The correct answer is National Institute of Ocean Technology (NIOT).
In News
• The National Institute of Ocean Technology (NIOT) has successfully tested India's first indigenous Floating LiDAR (Light Detection and Ranging) Buoy System.
Explanation & Key Takeaways:
• Testing Site: The system was deployed off the Muttom coast in Tamil Nadu.
• Technology: It uses laser pulses to measure wind speed, direction, and turbulence at heights up to 300 meters above sea level.
• Strategic Goal: This supports India's 70 GW offshore wind potential target, specifically for the coasts of Gujarat and Tamil Nadu.
• Indigenisation: Developed under Atmanirbhar Bharat, reducing procurement costs by 30-40% compared to European imports.
• Resilience: The buoy is engineered to withstand monsoonal cyclones and high humidity in the Indian Ocean.
About NIOT
• National Institute of Ocean Technology
• NIOT is an autonomous body under the Ministry of Earth Sciences, Government of India. It was established in 1993 and is headquartered in Chennai.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO)') आणि पर्याय 2 ('नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Defence Research and Development Organisation (DRDO)') with Option 2 ('National Institute of Ocean Technology (NIOT)'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)'. Science and Technologyमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'National Institute of Ocean Technology (NIOT)' as the core identifier for Science and Technology.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मद्रास (IITM)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओशन टेक्नॉलॉजी (NIOT)') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Indian Space Research Organisation (ISRO)'): Incorrect. As per official verified records, 'National Institute of Ocean Technology (NIOT)' is the valid fact.
• Option 3 ('Defence Research and Development Organisation (DRDO)'): Incorrect. As per official verified records, 'National Institute of Ocean Technology (NIOT)' is the valid fact.
• Option 4 ('Indian Institute of Technology Madras (IITM)'): Incorrect. As per official verified records, 'National Institute of Ocean Technology (NIOT)' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('National Institute of Ocean Technology (NIOT)').