योग्य उत्तर वनजीवी दीदी आहे.
In News
• पलामू व्याघ्र प्रकल्पाने वन्यजीव आणि जंगल संरक्षणाचे राजदूत म्हणून काम करण्यासाठी महिलांना प्रशिक्षण देण्यासाठी आणि सक्षम करण्यासाठी 'वनजीवी दीदी' उपक्रम सुरू केला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• फेब्रुवारी 2026 मध्ये झारखंडमधील पलामू व्याघ्र प्रकल्पाच्या दक्षिण विभागाने हा उपक्रम सुरू केला होता.
• यात 17 ओळखल्या गेलेल्या गावांपैकी प्रत्येकी 18 सुशिक्षित महिलांना समुदाय राजदूत म्हणून निवडण्याचा समावेश आहे.
• वनजीवी दीदी सहभागी जंगल संवर्धनाबद्दल जागरूकता वाढवतील आणि शिकार आणि जंगलतोड यांसारख्या हानिकारक क्रियाकलापांना परावृत्त करतील.
• या कार्यक्रमाचा उद्देश जैवविविधता संवर्धनामध्ये तळागाळातील सहभाग मजबूत करणे आणि वन अधिकारी आणि स्थानिक समुदायांमधील समन्वय सुधारणे हा आहे.
पूरक माहिती:
• पलामू व्याघ्र प्रकल्प
• झारखंडमधील संरक्षित क्षेत्र वाघ आणि इतर वन्यजीव प्रजातींच्या संवर्धनासाठी समर्पित.
• वाघांची संख्या आणि जैवविविधता जपण्यासाठी भारताच्या व्याघ्र प्रकल्पाचा एक भाग.
• वनजीवी दीदी उपक्रम
• एक समुदाय-आधारित संवर्धन कार्यक्रम जो स्थानिक महिलांना वन्यजीव संरक्षण प्रयत्नांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सक्षम करतो.
• या उपक्रमांतर्गत राजदूत त्यांच्या शेजाऱ्यांना शाश्वत पद्धती आणि वन संरक्षणाबद्दल शिक्षित करण्यास मदत करतात.
• समुदाय-आधारित संवर्धन
• पर्यावरण संरक्षण आणि शाश्वत संसाधन वापरामध्ये स्थानिक लोकसंख्येचा समावेश असलेला दृष्टिकोन.
• रहिवाशांमध्ये नैसर्गिक अधिवासासाठी जबाबदारी आणि सामायिक जबाबदारी वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
The correct answer is Vanjeevi Didi.
In News
• The Palamu Tiger Reserve launched the ‘Vanjeevi Didi’ initiative to train and empower women to act as ambassadors for wildlife and forest protection.
Explanation & Key Takeaways:
• The initiative was launched by the south division of the Palamu Tiger Reserve in Jharkhand in February 2026.
• It involves selecting 18 educated women from each of 17 identified villages to serve as community ambassadors.
• The Vanjeevi Didi participants will promote awareness about forest preservation and discourage harmful activities like poaching and deforestation.
• The programme aims to strengthen grassroots involvement in biodiversity conservation and improve coordination between forest officials and local communities.
Related Concepts:
• Palamu Tiger Reserve
• A protected area in Jharkhand dedicated to the conservation of tigers and other wildlife species.
• Part of India’s Project Tiger initiative to safeguard tiger populations and biodiversity.
• Vanjeevi Didi Initiative
• A community-driven conservation programme that empowers local women to champion wildlife protection efforts.
• Ambassadors under this initiative help educate their neighbours on sustainable practices and forest protection.
• Community-Based Conservation
• Approach involving local populations in environmental protection and sustainable resource use.
• Aims to foster stewardship and shared responsibility for natural habitats among residents.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('टायगर पूजा अभियान') आणि पर्याय 1 ('वनजीवी दीदी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Tiger Puja Abhiyan') with Option 1 ('Vanjeevi Didi'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'वनजीवी दीदी'. National Affairsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Vanjeevi Didi' as the core identifier for National Affairs.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('टायगर पूजा अभियान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वनजीवी दीदी' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('जंगल दीदी मिशन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वनजीवी दीदी' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('वनरक्षक योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वनजीवी दीदी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('वनजीवी दीदी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Tiger Puja Abhiyan'): Incorrect. As per official verified records, 'Vanjeevi Didi' is the valid fact.
• Option 3 ('Jungle Didi Mission'): Incorrect. As per official verified records, 'Vanjeevi Didi' is the valid fact.
• Option 4 ('Forest Rakshak Yojana'): Incorrect. As per official verified records, 'Vanjeevi Didi' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Vanjeevi Didi').