बरोबर उत्तर आहे फजल अली .
मुख्य मुद्दे
• राज्य पुनर्रचना आयोग:
• 1948 च्या भाषिक प्रांत आयोग (धार आयोग) नंतर राज्य पुनर्रचना आयोगाची स्थापना करण्यात आली.
• धार आयोगाने राज्यांच्या स्थापनेसाठी किंवा विभाजनासाठी भाषा हे पॅरामीटर म्हणून नाकारले .
• त्यानंतर डिसेंबर 1953 मध्ये पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी राज्य पुनर्रचना आयोगाची नियुक्ती केली.
• सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त सरन्यायाधीश फजल अली यांच्या नेतृत्वाखाली या आयोगाचे अध्यक्षपद होते.
• त्याचे इतर दोन सदस्य एचएन कुंजरू आणि केएम पणिककर होते.
अतिरिक्त माहिती
• संसदेला नवीन राज्ये निर्माण करण्यासाठी किंवा विद्यमान राज्यांच्या सीमा बदलण्यासाठी साधे बहुमत आणि सामान्य विधान प्रक्रिया पुरेशी आहे .
• राज्य पुनर्रचनेशी संबंधित 3 समित्या:
• एसके धर कमिशन, १९४८.
• जवाहरलाल नेहरू, सरदार पटेल आणि पट्टाभी सीतारामय्या समिती ( जेव्हीपी समिती).
• राज्य पुनर्रचना आयोग, 1953 किंवा फजल अली आयोग .
The correct answer is Fazal Ali.
Explanation & Key Takeaways:
• States Reorganisation Commission:
• The States Reorganisation Commission was formed after the Linguistic Provinces Commission (Dhar Commission) of 1948.
• Dhar Commission rejected language as a parameter for the formation or division of states.
• Then the States Reorganisation Commission was appointed by Prime Minister Jawaharlal Nehru in December 1953.
• The commission was headed by the retired Chief Justice of the Supreme Court Fazal Ali.
• Its other two members were H. N. Kunzru and K. M. Panikkar.
Related Concepts:
• A simple majority and ordinary legislative procedures are enough for Parliament to form new states or to change existing State boundaries.
• 3 committees related to state reorganisation:
• S.K Dhar Commission, 1948.
• Jawaharlal Nehru, Sardar Patel and Pattabhi Sitaramayya Committee (JVP Committee).
• States Reorganisation Commission,1953 or Fazal Ali Commission.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('टीटी कृष्णम्माचारी') आणि पर्याय 3 ('फजल अली') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('TT Krishnammachari') with Option 3 ('Fazal Ali'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'फजल अली'. Rise of Indian Nationalismमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Fazal Ali' as the core identifier for Rise of Indian Nationalism.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('राजेंद्र प्रसाद यांनी डॉ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फजल अली' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('सरदार वल्लभभाई पटेल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फजल अली' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('टीटी कृष्णम्माचारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फजल अली' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('फजल अली') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Dr. Rajendra Prasad'): Incorrect. As per official verified records, 'Fazal Ali' is the valid fact.
• Option 2 ('Sardar Vallabhbhai Patel'): Incorrect. As per official verified records, 'Fazal Ali' is the valid fact.
• Option 4 ('TT Krishnammachari'): Incorrect. As per official verified records, 'Fazal Ali' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Fazal Ali').