MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs National Affairs FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सरपंच पती संस्कृती संपवण्यासाठी कोणत्या मंत्रालयाने "असली प्रधान कोण?" हे डिजिटल अभियान सुरू केले?

Which Ministry launched the "Asli Pradhan Kaun?" digital campaign to end the 'Sarpanch Pati' culture?

पर्याय (Options):
A

महिला व बाल विकास मंत्रालय

B

पंचायती राज मंत्रालय

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

ग्रामीण विकास मंत्रालय

D

माहिती व प्रसारण मंत्रालय

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पंचायती राज मंत्रालय (MoPR) आहे. In News • पंचायती राज मंत्रालयाने (MoPR) "सरपंच पती" संस्कृतीला आळा घालण्यासाठी 4 मार्च 2025 रोजी "असली प्रधान कोण?" हे डिजिटल अभियान सुरू केले. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सहकार्य: हे अभियान द व्हायरल फिव्हर (TVF) च्या भागीदारीत विकसित करण्यात आले, ज्यामध्ये वेब सिरीज पंचायत च्या लोकप्रिय कथेचा वापर करण्यात आला. • उद्दिष्ट: "प्रॉक्सी नेतृत्व" (proxy leadership) विरुद्ध लोकांना संवेदनशील करणे, जिथे पती (सरपंच पती) निवडून आलेल्या महिला प्रतिनिधींचे अधिकार वापरतात. • लघुचित्रपट: या मुख्य चित्रपटात नीना गुप्ता (मंजू देवी म्हणून), फैजल मलिक आणि चंदन रॉय हे कलाकार आहेत, ज्यात एक महिला प्रधान तिची कर्तव्ये स्वतंत्रपणे पार पाडताना दाखवली आहे. • अभियानाची छत्री: हे अभियान वर्षभर चालणाऱ्या “सशक्त पंचायत नेत्री अभियान” चा भाग आहे, ज्याचा उद्देश ग्रामीण प्रशासनातील महिलांसाठी क्षमता निर्माण करणे आहे. • प्रक्षेपण ठिकाण: हा चित्रपट नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे 1,200 हून अधिक निवडून आलेल्या महिला प्रतिनिधींसमोर प्रदर्शित करण्यात आला. पूरक माहिती: • सरपंच पती संस्कृती • एक अशी घटना जिथे निवडून आलेल्या महिला सरपंचाचा पती खरा निर्णय घेण्याचे अधिकार वापरतो, ज्यामुळे महिलांसाठी 33-50% घटनात्मक आरक्षण प्रभावीपणे बायपास होते. • घटनात्मक आधार • 73व्या घटनादुरुस्ती कायद्याने (1992) पंचायती राज संस्थांमध्ये (PRIs) महिलांसाठी किमान एक तृतीयांश आरक्षण अनिवार्य केले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('ग्रामीण विकास मंत्रालय') आणि पर्याय 2 ('पंचायती राज मंत्रालय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'पंचायती राज मंत्रालय'. National Affairsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('महिला व बाल विकास मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पंचायती राज मंत्रालय' हे ठरते. • पर्याय 3 ('ग्रामीण विकास मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पंचायती राज मंत्रालय' हे ठरते. • पर्याय 4 ('माहिती व प्रसारण मंत्रालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पंचायती राज मंत्रालय' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('पंचायती राज मंत्रालय') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?