MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Awards and Honours FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सत्यापन करण्यायोग्य प्रदूषण कमी करण्यासाठी भारताने 2026 मध्ये सुरू केलेल्या पहिल्या-वहिल्या परिणाम-आधारित पर्यावरण पुरस्काराचे नाव काय आहे?

What is the name of the first-ever results-based environmental award launched by India in 2026 to incentivize verifiable pollution reduction?

पर्याय (Options):
A

ग्रीन इंडिया पुरस्कार

B

झिरो प्राईझ

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

मिशन LiFE ट्रॉफी

D

इको-आउटकम ग्रँट

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर झिरो प्राईझ आहे. In News • भारताच्या केंद्र सरकारने मोजता येण्याजोग्या पर्यावरण संरक्षणास प्रोत्साहन देण्यासाठी 'झिरो प्राईझ' अधिकृतपणे सुरू केला आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • झिरो प्राईझ हा भारताचा पहिला परिणाम-आधारित पर्यावरण पुरस्कार आहे, म्हणजेच तो केवळ प्रदूषण कमी करण्याच्या वास्तविक, पडताळलेल्या कामांनाच मान्यता देतो. • हा पुरस्कार 'प्रयत्नांना' बक्षीस देण्याऐवजी हवा, पाणी आणि जमिनीच्या गुणवत्तेतील मोजता येण्याजोग्या परिणामांना बक्षीस देण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. • पुरस्कारासाठी ₹5 कोटी रुपयांचा निधी असून, तीन प्राथमिक श्रेणींमध्ये यशस्वी हस्तक्षेपासाठी विशिष्ट वाटप केले आहे. • हा उपक्रम भारताच्या नेट-झिरो 2070 उद्दिष्टाशी आणि स्वच्छ भारत अभियानाशी सुसंगत आहे. • झिरो प्राईझची रूपरेषा • ध्येय - नवोपक्रमाद्वारे "शून्य" प्रदूषणाची पातळी गाठणे. • पद्धत - तृतीय-पक्ष वैज्ञानिक देखरेख आणि ऑडिट. • कार्यक्षेत्र - हवा, पाणी आणि जमीन/माती. पूरक माहिती: • परिणाम-आधारित पुरस्कार • एक अशी प्रणाली जिथे स्वतंत्र एजन्सीद्वारे परिणाम प्राप्त झाल्यावर आणि सत्यापित झाल्यावरच प्रोत्साहन दिले जाते. • मिशन LiFE • शाश्वत जीवनशैली आणि पर्यावरण संवर्धनास प्रोत्साहन देण्यासाठी भारताच्या नेतृत्वाखालील जागतिक चळवळ. • प्रदूषण देखरेख • अर्जदारांच्या यशाचे मूल्यांकन करण्यासाठी हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) आणि पाणी गुणवत्ता मापदंड (BOD/COD) सारख्या साधनांचा वापर केला जातो. • प्रोत्साहन • उच्च-मूल्याचे आर्थिक बक्षीस देऊन ग्रीन तंत्रज्ञानामध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी स्टार्टअप्स आणि कंपन्यांना प्रोत्साहित करणे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('मिशन LiFE ट्रॉफी') आणि पर्याय 2 ('झिरो प्राईझ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'झिरो प्राईझ'. Awards and Honoursमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('ग्रीन इंडिया पुरस्कार'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'झिरो प्राईझ' हे ठरते. • पर्याय 3 ('मिशन LiFE ट्रॉफी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'झिरो प्राईझ' हे ठरते. • पर्याय 4 ('इको-आउटकम ग्रँट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'झिरो प्राईझ' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('झिरो प्राईझ') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?