Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेचे 'भारतीय राज्यघटनेची राजकीय कुंडली' म्हणून कोणी वर्णन केले होते?
Who described the preamble of Indian Constitution as the 'Political horoscope of the Indian Constitution'?
पर्याय (Options):
A
ठाकुरदास भार्गव
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
कन्हैयालाल माणिकलाल मुंशी
C
एनए पालखीवाला
D
भीमराव रामजी अंबेडकर
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर कन्हैयालाल माणिकलाल मुंशी आहे.
• कन्हैयालाल माणिकलाल मुंशी यांनी भारतीय संविधानातील प्रस्तावनेला 'भारतीय राज्यघटनेची राजकीय कुंडली' असे वर्णन केले.
• भारतीय राज्यघटनेची प्रस्तावना "वस्तुनिष्ठ ठरावा" वर आधारित आहे.
• हा मसुदा पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी तयार केला आणि त्यास विधानसभा मतदार संघाने अवलंबिले.
• केशवानंद भारती (1973), च्या ऐतिहासिक प्रकरणात सुप्रीम कोर्टाने असा प्रस्ताव ठेवला की प्रस्तावना हा घटनेचा एक भाग आहे आणि अनुच्छेद 368 नुसार त्यामध्ये काही मूलभूत रचनेत दुरुस्ती केली जाऊ शकत नाही अशा अटीवर दुरुस्ती केली जाऊ शकते.
• प्रस्तावना 42 व्या घटनात्मक दुरुस्ती कायद्यानुसार 1976 मध्ये, फक्त एकदाच आतापर्यंत दुरुस्त करण्यात आली आहे.
• 42 वा दुरुस्ती अधिनियम, 1976 च्या माध्यमातून प्रस्तावनेत ‘समाजवादी’, ‘धर्मनिरपेक्ष’ आणि ‘सचोटी’ हा शब्द जोडला गेला.
• ‘सार्वभौम’ आणि ‘लोकशाही’ यांच्यात ‘समाजवादी’ आणि ‘धर्मनिरपेक्ष’ जोडले गेले.
• ‘एकता आणि राष्ट्राची अखंडता’ मध्ये ‘एकतेचे राष्ट्र’ बदलण्यात आले.
• 42 व्या घटना दुरुस्ती अधिनियम 1976 नुसार, प्रस्तावनेत - समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि अखंडता या तीन नवीन शब्दांची भर पडली.