MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Making, Preamble & Features of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

______ आणि ______ अल्पसंख्यांकांना सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात.

______ and ______ guarantee cultural and educational rights to minorities.

पर्याय (Options):
A

कलम 29 आणि 30

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

कलम 350 A आणि 350 B

C

कलम 45 आणि 46

D

वरीलपैकी कोणतेही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
अल्पसंख्यांक समुदायाची ओळख धर्म, भाषा लिपी आणि संस्कृतीच्या आधारे केली गेली आहे. घटनेतील विविध कलमे या समुदायांना त्यांची धार्मिक, सांस्कृतिक आणि भाषिक ओळख जोपासण्याचे स्वातंत्र्य देतात. कलम 29 आणि कलम 30 अल्पसंख्याकांना शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी काही सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात. • कलम 29(1) अशी हमी देते की " भारताच्या क्षेत्रात राहणाऱ्या नागरिकांच्या कोणत्याही भागाला त्या भागात असणारी भाषा,लिपी किंवा संस्कृती जोपासण्याचा अधिकार आहे." • कलम 29(2) अन्वये कोणालाही शैक्षणिक समानता नाकारली जाऊ शकत नाही ज्यानुसार राज्याद्वारे सांभाळलेल्या किंवा राज्य साहाय्य करत असलेल्या कोणत्याही संस्थेत वंश,जात,भाषा या आधारे कोणालाही प्रवेश नाकारला जाऊ शकत नाही. • कलम 29(3) यामध्ये असे नमूद केले आहे की कोणत्याही नागरिकांना राज्याने सांभाळलेल्या आणि केवळ धर्म, वंश, जाती, भाषा किंवा त्यापैकी कोणाच्याही आधारावर निधी किंवा मदत घेतलेल्या कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेत प्रवेश देण्यास नाकारले जाऊ शकत नाही. • कलम 30 (1) धर्म किंवा भाषेवर आधारित असणार्‍या सर्व अल्पसंख्याकांना त्यांच्या इच्छेनुसार शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि चालविण्याचा अधिकार आहे. • कलम 30(2) हे कलम “धर्म किंवा भाषेवर आधारित असलेल्या, अल्पसंख्याकांच्या व्यवस्थापनाखाली असलेल्या अनुदानाच्या बाबतीत राज्य कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेशी भेदभाव करणार नाही” असे नमूद करते. म्हणूनच, आपण असा निष्कर्ष काढू शकतो की कलम 29 आणि 30 अल्पसंख्याकांना सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकारांची हमी देतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('कलम 350 A आणि 350 B') आणि पर्याय 1 ('कलम 29 आणि 30') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 29 → कलम 29 आणि 30'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 29 चा संबंध थेट 'कलम 29 आणि 30' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('कलम 350 A आणि 350 B'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 29 आणि 30' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कलम 45 आणि 46'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 29 आणि 30' हे ठरते. • पर्याय 4 ('वरीलपैकी कोणतेही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 29 आणि 30' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('कलम 29 आणि 30') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+