Polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
103 वी राज्यघटना सुधारणा कशाशी संबंधित आहे?
What does the 103^(rd) constitutional amendment deal with?
पर्याय (Options):
A
महिलांचे आरक्षण
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
आर्थिक आरक्षण
C
शिक्षणाचा अधिकार
D
शोषणाविरूद्ध अधिकार
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर आर्थिक आरक्षण हे आहे.
• 103 व्या राज्यघटना सुधारणेने आर्थिक स्थितीच्या आधारे आरक्षण लागू केले.
• यात घटनेत अनुच्छेद 15 (6) आणि अनुच्छेद 16 (6) समाविष्ट केले गेले ज्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्यांना अनारक्षित प्रवर्गात आरक्षण देण्यात आले.
• अनुसूचित जाती, जमाती आणि सामाजिक व शैक्षणिक मागास प्रवर्ग (SEBC) यांसाठी 50०% आरक्षणाच्या धोरणामध्ये समाविष्ट नसलेल्या गरिबांच्या हितासाठी या कायद्याची अंमलबजावणी केली गेली.
• सध्या महिलांना स्थानिक निवडणुकांमध्ये आरक्षण आहे.
• 2009 मध्ये शिक्षण हक्क कायदा (RTE) अंतर्गत मुलांना मुलांना विनामूल्य व सक्तीचे शिक्षण दिले गेले आणि अनुच्छेद 21-अ अंतर्गत मूलभूत हक्क म्हणून त्याची अंमलबजावणी केली.
• शोषणाविरूद्ध अधिकार हा अनुच्छेद 23 आणि 24 मध्ये देण्यात आला आहे, यामध्ये मानव आणि बेगर (वेठबिगार) मधील तस्करी निर्मूलन करणे, आणि कारखाने, खाणी यांसारख्या धोकादायक नोकर्‍यामध्ये 14 वर्षाखालील मुलांना नोकरी देणे रद्द करणे यांच्यासारख्या तरतुदी आहेत.