MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Poverty, Unemployment & Human Development FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

चक्रीय बेकारीचा अर्थ काय आहे?

What does cyclical unemployment mean?

पर्याय (Options):
A

व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

प्रच्छन्न बेकारी

C

हंगामी बेकारी

D

स्वैच्छिक बेकारी

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेरोजगारी आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • एखादी व्यक्ती जी सक्रियपणे रोजगार शोधत असतो त्याला काम मिळत नाही तेव्हा बेकारी उद्भवते. • हे सहसा अर्थव्यवस्थेच्या आरोग्याचे उपाय म्हणून वापरले जाते. • बेकारीचे प्रकार • प्रच्छन्न बेकारी: • वास्तविक गरजेपेक्षा जास्त लोक काम करतात तेव्हाची घटना. म्हणून विधान 1 योग्य आहे. • उदाहरण: भारतातील कृषी आणि असंघटित क्षेत्र. • हंगामी बेकारी: • वर्षाच्या ठराविक हंगामात बेकारी येते. • उदाहरण: शेतमजूर. • रचनात्मक बेकारी: • नोकऱ्या आणि बाजारात उपलब्ध कामगारांची कौशल्ये यांच्यातील विसंगतीमुळे उद्भवलेली बेकारी. म्हणून, विधान 2 योग्य आहे. • अनेकांना आवश्यक कौशल्ये नसल्यामुळे आणि कमी शैक्षणिक पातळीमुळे नोकऱ्या मिळत नाहीत. • चक्रीय बेकारी: • हा व्यवसाय चक्राचा परिणाम आहे. म्हणून विधान 3 योग्य नाही. • मंदीच्या काळात बेकारी वाढते आणि आर्थिक वाढीसह ती घटते. • तांत्रिक बेकारी: • तंत्रज्ञानातील बदलांमुळे नोकऱ्यांचे होणारे नुकसान. • बदलजन्य बेकारी: • बदलजन्य बेकारीला शोध बेकारी असेही म्हणतात. म्हणून, विधान 4 योग्य नाही. • एखादी व्यक्ती नवीन नोकरी शोधत असते किंवा नोकरी दरम्यान स्विच करत असते तेव्हा ते नोकऱ्यांमधील कालावधीचा संदर्भ देते. • स्वैच्छिक बेकारी: • याचा अर्थ लोक योग्य नोकरी कराराशिवाय अनौपचारिकपणे काम करत आहेत. • या व्यक्तींना 'बेकार' मानले जाते कारण त्यांच्या कामाच्या नोंदी कधीही ठेवल्या जात नाहीत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('प्रच्छन्न बेकारी') आणि पर्याय 1 ('व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी'. अर्थव्यवस्थेत Poverty, Unemployment & Human Developmentचा थेट संबंध 'व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('प्रच्छन्न बेकारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('हंगामी बेकारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('स्वैच्छिक बेकारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('व्यापार चक्राच्या मंदीच्या टप्प्यात बेकारी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]