MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Economic Planning, Five-Year Plans & NITI Aayog FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणत्या पंचवार्षिक योजनेला "गाडगीळ योजना" असेही म्हणतात?

Which of the following Five Year plan is also called "Gadgil Yojna"?

पर्याय (Options):
A

पहिली

B

दुसरी

C

तिसरी

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

चौथी

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर तिसरी आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • तिसरी पंचवार्षिक योजना (1961-1966): • तिसरी पंचवार्षिक योजना ही गाडगीळ योजना म्हणूनही ओळखली जाते. • शेतीबरोबरच गव्हाचे उत्पादन वाढवणे हा गाडगीळ योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. • परंतु 1962 मध्ये झालेल्या भारतीय युद्धामुळे अर्थव्यवस्थेचा प्रवाह मंदावला आणि संरक्षण उद्योगाकडे वळला. 31 मे आणि 1 जून 1961 रोजी तिसरी योजना राष्ट्रीय विकास परिषदेने मंजूर केली. • या काळात भारताची अर्थव्यवस्थाही वाढेल आणि ती स्वतंत्र आणि स्वावलंबी होईल. • नैसर्गिक संसाधने, औद्योगिक विकास आणि सामाजिक रचनेतील कृषी बदल यासारख्या देशाच्या विविध भागांमध्ये विस्ताराची सर्वसमावेशक रचना देण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली होती. • ही योजना प्रादेशिक आणि राष्ट्रीय विकासाची एकात्मिक योजना आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | योजना | वर्ष | उद्देश | +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | पहिली पंचवार्षिक योजना | 1951-1956 | कृषी, किंमत स्थिरता आणि पायाभूत सुविधांवर लक्ष केंद्रित करणे. हे हॅरॉड डोमर मॉडेलवर आधारित होते (अर्थव्यवस्थेचा वाढीचा दर हा गुंतवणूक दर आणि भांडवलाची उत्पादकता सकारात्मकतेवर अवलंबून असतो). | | दूसरी पंचवार्षिक योजना | 1956-1961 | हे वेगवान औद्योगिकीकरण होते. याला महालनोबिस योजना (शेतीपासून उद्योगांमध्ये स्थलांतर योजना बदल) असेही म्हणतात. हे जड आणि मूलभूत उद्योगांवर भर देण्यासाठी ठेवण्यात आले होते. यामध्ये आयात प्रतिस्थापन, निर्यातीतील घट आणि अतिमूल्य विनिमय समाविष्ट आहे. | | चौथी पंचवार्षिक योजना | 1969-1974 | ते अन्न स्वयंपूर्णता आणि स्वावलंबनासाठी होते. ते देशांतर्गत अन्न उत्पादन सुधारणा यासाठी होते. 1973 च्या पहिल्या ऑइल शॉकने वित्तप्रेषणास परकीय चलनाच्या साठ्याचा प्रमुख स्त्रोत बनवले | +------------------------+-----------+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('चौथी') आणि पर्याय 3 ('तिसरी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'तिसरी'. अर्थव्यवस्थेत Economic Planning, Five-Year Plans & NITI Aayogचा थेट संबंध 'तिसरी' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('पहिली'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी' हे ठरते. • पर्याय 2 ('दुसरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('चौथी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('तिसरी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]