MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Banking, Monetary Policy & RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणती कार्ये गैर-बँकिंग वित्तीय कंपन्यांद्वारे पार पाडली जाऊ शकतात? 1. शासनाने जारी केलेले शेअर्स, बॉण्ड्स आणि सिक्युरिटीजचे अधिग्रहण. 2. ग्राहकांकडून मागणी ठेवी स्वीकारणे. 3. ग्राहकांना चेकबुक जारी करणे. खाली दिलेल्या संकेताचा वापर करून योग्य उत्तर निवडा.

Which of the following functions can be performed by Non-Banking Financial Companies? 1. Acquisition of shares, bonds and securities issued by the Government. 2. Accepting demand deposits from customers. 3. Issuance of chequebooks to customers. Select the correct answer using the code given below.

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

फक्त 2 आणि 3

C

फक्त 3

D

1, 2 आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर फक्त 1 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: गैर-बँकिंग वित्तीय कंपन्या (NBFCs) बाबत: • आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, “बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपनी (NBFC) म्हणजे कंपनी कायदा, 1956 अंतर्गत नोंदणीकृत अशी कंपनी आहे जी कर्ज आणि आगाऊ रक्कम देणे, तसेच सरकार किंवा स्थानिक प्राधिकरणाने जारी केलेले शेअर्स/स्टॉक्स/बॉन्ड्स/डिबेंचर्स/सिक्युरिटीज खरेदी करण्याच्या व्यवसायात गुंतलेली आहे.” म्हणून, विधान 1 बरोबर आहे. • आरबीआय कायद्याच्या कलम 45-आयबी नुसार एनबीएफसींना स्वीकारलेल्या ठेवींच्या 15% इतकी तरल मालमत्ता राखणे अनिवार्य आहे, ज्यापैकी 10% मंजूर प्रतिभूतींच्या स्वरूपात असावी. • एनबीएफसी कर्ज देतात आणि गुंतवणूक करतात, त्यामुळे त्यांचे कार्य बँकांसारखेच असते; तथापि, खाली दिल्याप्रमाणे काही फरक आहेत: • एनबीएफसी मागणी ठेवी स्वीकारू शकत नाही; म्हणून, विधान 2 बरोबर नाही. • एनबीएफसी पेमेंट आणि सेटलमेंट प्रणालीचा भाग नाहीत आणि स्वतःवर काढलेले चेक जारी करू शकत नाहीत; म्हणून, विधान 3 बरोबर नाही. • बँकांच्या विपरीत, एनबीएफसीच्या ठेवीदारांना ठेव विमा आणि पत हमी महामंडळाची ठेव विमा सुविधा उपलब्ध नाही . • एनबीएफसी या बँका नाहीत, परंतु त्यांच्या कार्यांमध्ये कर्ज देणे आणि कर्ज व आगाऊ रक्कम देणे, पत सुविधा, बचत आणि गुंतवणूक उत्पादने, मनी मार्केटमध्ये व्यापार करणे, स्टॉक पोर्टफोलिओ व्यवस्थापन, पैशांचे हस्तांतरण इत्यादींसारख्या इतर कार्यांचा समावेश होतो . • एनबीएफसीद्वारे ठेवी स्वीकारल्या जाऊ शकतात, परंतु केवळ मुदत ठेवी आणि मागणीनुसार परतफेड करण्यायोग्य ठेवी स्वीकारल्या जात नाहीत. • भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम, 1934 च्या प्रकरण III B आणि C आणि प्रकरण V मध्ये असलेल्या नियामक तरतुदींनुसार NBFC चे नियमन आणि पर्यवेक्षण करण्याची जबाबदारी RBI च्या गैर-बँकिंग पर्यवेक्षण विभागावर (DNBS) सोपवण्यात आली आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त 2 आणि 3') आणि पर्याय 1 ('फक्त 1') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त 1'. अर्थव्यवस्थेत Banking, Monetary Policy & RBIचा थेट संबंध 'फक्त 1' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('फक्त 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1, 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त 1') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]