Current Affairs
Days and Events
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
1949 मध्ये हिंदीला भारताची अधिकृत भाषा म्हणून स्वीकारल्याच्या निमित्ताने 14 सप्टेंबर 2025 रोजी हिंदी दिवस साजरा करण्यात आला. भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार हिंदी भाषेला अधिकृत भाषेचा दर्जा देण्यात आला आहे?
Recently, Hindi Diwas was celebrated on September 14, 2025, marking the adoption of Hindi as India’s official language in 1949. Under which Article of the Indian Constitution has the language Hindi been conferred the status of official language?
पर्याय (Options):
A
अनुच्छेद 351
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 343
C
अनुच्छेद 348
D
अनुच्छेद 346
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 343 आहे.
In News
• संविधानाच्या अनुच्छेद 343 अंतर्गत 14 सप्टेंबर 1949 रोजी हिंदीला भारतीय संघाची अधिकृत भाषा म्हणून स्वीकारल्याच्या स्मरणार्थ भारताने 14 सप्टेंबर 2025 रोजी हिंदी दिवस साजरा केला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• संविधानाच्या अनुच्छेद 343 मध्ये देवनागरी लिपीतील हिंदी ही भारतीय संघराज्याची अधिकृत भाषा म्हणून घोषित करण्यात आली आहे.
• हा निर्णय 14 सप्टेंबर 1949 रोजी संविधान सभेने घेतला.
• देशभरात हिंदी भाषेचा वापर वाढविण्यासाठी दरवर्षी 14 सप्टेंबर रोजी हिंदी दिवस साजरा केला जातो.
• 2025 ची थीम " हिंदी: राष्ट्रीय एकात्मतेची ताकद आणि जागतिक ओळख " होती.
पूरक माहिती:
• अनुच्छेद 343
• देवनागरी लिपीतील हिंदी ही संघाची अधिकृत भाषा म्हणून निर्दिष्ट करते.
• संविधानाच्या प्रारंभापासून (नंतर वाढविण्यात आलेला) 15 वर्षांसाठी अधिकृत उद्देशांसाठी इंग्रजीचा वापर करण्यास परवानगी देते.
• अनुच्छेद 351
• हिंदी भाषेच्या विकास आणि संवर्धनासाठी निर्देश.
• इतर भारतीय भाषांमधून रूपे आत्मसात करून हिंदीच्या समृद्धीला प्रोत्साहन देते.
• अनुच्छेद 348
• सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या भाषेचे (इंग्रजी) वर्णन करते.
• अनुच्छेद 356
• संवैधानिक यंत्रणेच्या अपयशावर राज्यांमध्ये राष्ट्रपती राजवट लागू करण्याशी संबंधित आहे.