Current Affairs
Government Policies and Schemes
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतातील इलेक्ट्रिक वाहन परिसंस्थेसंदर्भात (Electric Vehicles Ecosystem) पुढील विधानांचा विचार करा: 1. सर्व वाहतूक पद्धतींमध्ये, टक्केवारीच्या आधारावर इलेक्ट्रिक वाहनांचा वापर दुचाकी वाहनांमध्ये सर्वाधिक आहे. 2. PM ई-ड्राइव्ह योजनेअंतर्गत प्रत्येक दुचाकीसाठी वित्तीय प्रोत्साहन FAME II (इलेक्ट्रीक वाहन जलद स्वीकार आणि उत्पादन - II) अंतर्गत असलेल्या प्रोत्साहनापेक्षा जास्त आहे. 3. भारताचे 2030 पर्यंत, EV विक्रीचे 50% लक्ष्य आहे. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहेत?
Consider the following statements about the Electric Vehicles Ecosystem in India: 1. Among all the modes of transport, the penetration of electric vehicles on a percentage basis is the highest for two wheelers. 2. The financial incentives under PM E-Drive Scheme per each two-wheeler is higher than those under FAME II (Faster Adoption & Manufacturing of Electric Vehicles – II). 3. India’s target is 50% for EV sales by 2030. Which of the statements given above is/are correct?
पर्याय (Options):
A
केवळ 1 आणि 2
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
केवळ 3
C
केवळ 2 आणि 3
D
यापैकी नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पर्याय 2 आहे.
In News
• भारतातील इलेक्ट्रिक वाहन (EV) क्षेत्रात वेगाने धोरणात्मक बदल होत आहेत, ज्यात PM ई-ड्राइव्ह योजना (2024) सुरू करणे, FAME II चा निष्कर्ष व विश्लेषण आणि 2030 साठी राष्ट्रीय EV विक्री लक्ष्यांवर वादविवाद यांचा समावेश आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• इलेक्ट्रिक वाहनांचा वापर तीन चाकी वाहनांमध्ये सर्वाधिक दिसून येतो. 2024-25 पर्यंत, प्रवासी तीन चाकी वाहनांमध्ये EV चा वापर लक्षणीयरीत्या जास्त होता. म्हणून, विधान 1 अयोग्य आहे.
• PM ई-ड्राइव्ह (PM E-Drive) योजनेंतर्गत प्रत्येक दुचाकीसाठी दिलेले वित्तीय प्रोत्साहन FAME II अंतर्गत असलेल्या प्रोत्साहनापेक्षा कमी आहे. FAME II पूर्वी प्रति kWh ₹15,000 पर्यंत प्रोत्साहन देत होते, तर PM ई-ड्राइव्ह 2024-25 मध्ये, प्रति वाहन केवळ ₹10,000 पर्यंत प्रोत्साहन देते आणि 2025-26 मध्ये हे फायदे आणखी कमी करेल. म्हणून, विधान 2 अयोग्य आहे.
• 2030 पर्यंत, मंत्रालय नेतृत्वाकडून आणि आंतरराष्ट्रीय हवामान वचनबद्धतेमध्ये 50% EV विक्रीचे भारताचे लक्ष्य स्पष्टपणे मांडले गेले आहे. म्हणून, विधान 3 योग्य आहे.
पूरक माहिती:
• FAME II वरून PM ई-ड्राइव्ह कडे झालेले संक्रमण हे EV खर्च कमी होत असताना आणि तंत्रज्ञान परिपक्व होत असताना सरकारी प्रोत्साहन खर्चात हळूहळू घट दर्शवते.
• तीन चाकी वाहने (प्रवासी ई-ऑटो आणि मालवाहू), मुख्यतः संचालन खर्च आणि मजबूत राज्य-स्तरीय वापराच्या अर्थशास्त्रामुळे त्यांच्या विभागातील सर्वाधिक EV वाटा बनवतात.
• राष्ट्रीय आणि जागतिक हवामान वचनबद्धता विविध विभागांसाठी वाढत्या महत्त्वाकांक्षी विक्री लक्ष्यांसह, जलद EV वापरासाठी धोरणे राबवत आहेत.