MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खुल्या बाजारातील विक्री योजना (OMSS) आणि सरकारी स्टॉक व्यवस्थापनासंदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा: I. OMSS सरकारला किमती नियंत्रित करण्यासाठी अतिरिक्त धान्य साठा खुल्या बाजारात विकण्याची परवानगी देते. II. सध्या, सरकार किमान आधारभूत किंमत (MSP) उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी OMSS अंतर्गत गहू आणि तांदूळ सक्रियपणे विकत आहे. III. OMSS सक्रिय करण्याची केंद्राची सज्जता बाजारातील अपेक्षांवर परिणाम करते आणि किमती स्थिर करते. वर दिलेल्या विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?

Consider the following statements about Open Market Sale Scheme (OMSS) and government stock management: I. OMSS allows the government to sell excess grain stock in the open market to regulate prices. II. At present, the government is actively selling wheat and rice under OMSS to meet MSP targets. III. The Centre’s readiness to activate OMSS affects market expectations and stabilizes prices. Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त I आणि II

B

फक्त II आणि III

C

फक्त I आणि III

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

I, II आणि III

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे. In News • केंद्र सरकारने 4 राज्यांमध्ये तांदूळ वर्गीकरण योजनेचा प्रयोग केल्यानंतर, FCI हे साठ्यातील तुकडा धान्याचे प्रमाण कमी करण्याची तयारी करत आहे. या सुधारणेवर बोलताना अन्न सचिवांनी सांगितले की, सरकार सध्या OMSS चा वापर करत नाही, परंतु जर किमती वाढल्या तर तसे करण्याची तयारी आहे, जे बाजारातील सट्टेबाजीला प्रतिबंधक म्हणून काम करते. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • विधान I: OMSS हे किमती स्थिर करण्याचे एक उपाय आहे, ज्या अंतर्गत FCI अतिरिक्त धान्य साठा - जसे की तांदूळ आणि गहू - खुल्या बाजारात विकते, ज्यामुळे पुरवठा नियंत्रित होतो आणि महागाईचे कल नियंत्रित होतात. म्हणून, विधान I योग्य आहे. • विधान II: लेखात स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, सरकार सध्या OMSS अंतर्गत तांदूळ किंवा गहू विकत नाही, कारण किमती स्थिर आहेत आणि साठा पुरेसा आहे, आणि तात्काळ हस्तक्षेप करण्याची गरज नाही. म्हणून, विधान II अयोग्य आहे. • विधान III: प्रत्यक्ष विक्री नसतानाही, सरकार OMSS द्वारे कधीही हस्तक्षेप करू शकते, हे ज्ञान खुल्या बाजारात एक मनोवैज्ञानिक तपासणी निर्माण करते, ज्यामुळे किमतीतील वाढ टाळली जाते. म्हणून, विधान III योग्य आहे. पूरक माहिती: • OMSS (खुल्या बाजारातील विक्री योजना), भारतीय अन्न महामंडळाद्वारे (FCI) पूर्व-घोषित किमतींवर खुल्या बाजारात अन्नधान्य वितरीत करण्यासाठी राबवली जाते. • हे अन्नधान्याच्या, विशेषतः पुरवठा-मागणीतील असंतुलनाच्या वेळी खुल्या बाजारातील किमती नियंत्रित करण्यास मदत करते. • OMSS चा किमान आधारभूत किंमत (MSP) उद्दिष्टांशी संबंध नाही; ती प्रामुख्याने बफर स्टॉकची विल्हेवाट आणि किंमत नियंत्रण यंत्रणा आहे. • OMSS च्या कार्यवाही हंगामानुसार बदलतात आणि स्टॉकची पातळी व महागाईच्या प्रवृत्तीनुसार बदलतात. • NFSA अंतर्गत, FCI बफर स्टॉक राखते, आणि OMSS अतिरिक्त स्टॉक काढण्यासाठी दुय्यम वितरण माध्यम म्हणून काम करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('I, II आणि III') आणि पर्याय 3 ('फक्त I आणि III') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'फक्त I आणि III'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त I आणि II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I आणि III' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त II आणि III'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I आणि III' हे ठरते. • पर्याय 4 ('I, II आणि III'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I आणि III' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('फक्त I आणि III') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?