योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • उज्ज्वला योजनेने गरीब कुटुंबांना LPG जोडण्या दिल्या आहेत, त्यामुळे स्वच्छ स्वयंपाकाच्या इंधनाची उपलब्धता सुधारली आहे. तथापि, अनेक कुटुंबांना नियमित LPG रिफिल परवडत नाहीत किंवा विशेषतः ग्रामीण भागात मर्यादित पुरवठा बिंदूंमुळे ते वापरणे गैरसोयीचे वाटते. यामुळे प्रारंभिक उपलब्धता असूनही सततच्या वापरास मर्यादा येतात. म्हणून, विधान I अयोग्य आहे. • अनेक कमी उत्पन्न असलेल्या ग्रामीण कुटुंबांना अजूनही स्वच्छ स्वयंपाकाचे इंधन परवडणारे किंवा शाश्वत ठेवण्यास गैरसोयीचे वाटते. प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेने (PMUY) LPG ची उपलब्धता वाढवली असली तरी, अनेक गरीब कुटुंबांना जास्त खर्च आणि गैरसोयीमुळे नियमित रिफिल मिळवण्यात अडचणी येत आहेत. म्हणून, विधान II योग्य आहे. पूरक माहिती: • उज्ज्वला 2.0 मध्ये मोफत रिफिल आणि अतिरिक्त जोडण्या देऊन परवडणारी क्षमता वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे, परंतु गरीब ग्रामीण कुटुंबांमध्ये वापर अजूनही विसंगत आहे. • PM सूर्य घर मोफत वीज योजनेचा उद्देश छतावर सौर पॅनेल लावून गरीब आणि मध्यम-उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना मोफत वीज (दरमहा 300 युनिट्सपर्यंत) प्रदान करणे आहे. सदर योजनेचे उद्दिष्ट कमी-उत्पन्न असलेल्या शहरी आणि ग्रामीण कुटुंबांसाठी आहे, ज्यामुळे त्यांचे वीज बिल कमी होईल आणि विकेंद्रीकृत स्वच्छ ऊर्जा उपलब्धतेला मदत होईल.